Phát triển đô thị xanh-Tương lai nào cho Việt Nam - Bài 2: Kinh nghiệm thế giới trong việc phát triển các công trình xây dựng xanh

Tác giả: Hải Hà - Kênh VOVGT Quốc gia 05/02/2017 12:00:00

VOVGT - Các quốc gia trên thế giới đã có những chính sách, biện pháp nào để khuyến khích phát triển những công trình tiết kiệm năng lượng?


Trong chương trình Giao thông đô thị trước, chúng tôi đề cập đến xu hướng nhiều quốc gia trên thế giới, trong đó có Việt Nam đang hướng tới mục tiêu phát triển đô thị bền vững, sử dụng tài nguyên thiên nhiên một cách hiệu quả và hạn chế những ảnh hưởng tác động ra môi trường. Để thực hiện điều này, nhiều đô thị đặc biệt quan tâm tới phát triển mô hình công trình xanh như là một giải pháp giúp tiết kiệm năng lượng, giảm thiểu tác động của biến đổi khí hậu. Đặc biệt, tại Hội nghị thượng đỉnh quốc tế lần thứ 21 tổ chức tại Paris năm 2016 đã thông qua chiến dịch mới “ Better build Green (Xanh hóa công trình xây dựng)“của Hội đồng công trình xanh thế giới với sự tham gia của nhiều quốc gia trên thế giới.

Các quốc gia trên thế giới đã có những chính sách, biện pháp nào để khuyến khích phát triển những công trình tiết kiệm năng lượng? Những công trình xanh nào đang được nhiều quốc gia quan tâm? Những nội dung này chúng tôi sẽ chuyển đển quý vị và các bạn trong phần tiếp theo của chương trình. Nhưng trước hết mời quý vị lắng nghe một số ý kiến về phát triển các công trình xanh trong đô thị:

# "Xây dựng những công trình xanh đòi hỏi phải vốn đầu tư lớn hơn do chi phí về nguyên vật liệu để xây dựng các công trình xanh sẽ đắt hơn, chi phí thiết kế các tòa nhà cao tầng cũng cao hơn. Tuy nhiên, trong quá trình vận hành các công trình xanh, tòa nhà xanh, chúng ta sẽ nhanh chóng thấy được hiệu quả của việc thực hiện các công trình"

# "Theo tôi, hiện nay, Việt Nam nên áp dụng các công trình kiến trúc xanh, bởi vì khái niệm xanh là để tiết kiệm năng lượng, bảo vệ môi trường. Đất nước Việt Nam là một đất nước nhiệt đới, khí hậu trong lành, việc tích cực sử dụng những mô hình sinh thái tại từng ngôi nhà hay các đô thị mới thì đều tiết kiệm năng lượng".

# "Bản chất của công trình xanh là một quá trình tối ưu hóa trong quá trình vận hành và sử dụng. Bởi vậy, để khuyến khích phát triển công trình xanh cần phải có thời gian để thay đổi nhận thức của chủ đầu tư, kiến trúc sư và người dân về những lợi ích của công trình xanh. Từ những công trình mà chủ đầu tư làm xong, hiệu quả của nó sẽ có tính lan tỏa đến các nhà đầu tư khác, thay đổi ý thức của người dân".

Việc phát triển, xây dựng những công trình xanh là điều cần thiết để giảm nhu cầu năng lượng

Quá trình đô thị hóa mạnh mẽ khiến cho nhu cầu tiêu thụ năng lượng tại các công trình xây dựng tăng cao. Bởi vậy, việc phát triển, xây dựng những công trình xanh là điều cần thiết để giảm nhu cầu năng lượng.

Đánh giá về hiệu quả của công trình xanh, ông Đặng Thành Long- Giám đốc điều hành Hội đồng công trình xây dựng Xanh Việt Nam cho biết: "Công trình xanh giảm tác động tiêu cực của việc xây dựng và sử dụng lên môi trường. Yếu tố thứ nhất là tiết kiệm điện, nước. Công trình xanh có thể tiết kiệm điện đến 40% so với những công trình có tính năng tương đương ở cùng với khu vực , nước cũng có thể giảm tới 30-40%. Yếu tố thứ hai là giảm tác động đến môi trường.

Trong quá trình xây dựng, nhà thầu phải có quy định hạn chế rác thải ra môi trường, hoặc sử dụng các loại vật liệu có thể tái tạo được, tránh sử dụng những vật liệu tài nguyên thiên nhiên mà không tái tạo được. Yếu tố sức khỏe con người, chẳng hạn sử dụng các loại sơn, hóa chất, không ảnh hưởng đến sức khỏe con người, không khí ưu tiên thông gió tự nhiên, ánh sáng tự nhiên, nếu có sử dụng điều hòa thì phải đáp ứng được tiêu chuẩn về khí CO2".

Các chuyên gia cho biết, để đánh giá một công trình xanh phải dựa trên nhiều yếu tố và tiêu chí khác nhau. Trên thế giới, Anh, Mỹ là những quốc gia đầu tiên đã xây dựng được Bộ tiêu chí đánh giá về công trình xanh. Tại Việt Nam, vấn đề về xây dựng công trình xanh đã được tiếp cận từ năm 2007. Tuy nhiên, phải đến năm 2009-2010, Bộ tiêu chí đánh giá công trình xanh đầu tiên của Việt Nam có tên gọi Lotus mới chính thức ra đời. Bộ Lotus gồm 9 nhóm tiêu chí, được xây dựng dựa trên các tiêu chí của Bộ đánh giá LEED (Mỹ), GBI (Úc) và Green Mark Plainum và GoldPLUS (Singapore) trong đó có tính đến các điều kiện khí hậu, quy chuẩn xây dựng của Việt Nam.

Hiện nay, Việt Nam chưa có một bộ tiêu chí đánh giá công trình xanh chuẩn quốc gia mà vẫn đang tồn tại song song nhiều bộ tiêu chí đánh giá khác nhau trong đó có Lotus, Leed và Green mark. Hiện cả nước có khoảng 100 công trình đăng ký đánh giá công trình xanh nhưng hiện tại mới chỉ có khoảng 50 công trình được chứng nhận công trình xanh. Trong khi đó, tại Maylaysia, Bộ đánh giá công trình xanh nội địa GBI ra đời trước Việt Nam khoảng 4 năm, nhưng đến nay, số lượng công trình đăng ký công trình xanh tăng nhanh chóng.

Ông Xavier Laulliette- chuyên gia có nhiều năm nghiên cứu về Bộ tiêu chí đánh giá công trình xanh của nhiều quốc gia trên thế giới, cho biết: "Malaysia và Việt Nam có nhiều điểm tương đồng trong điều kiện kinh tế, xã hội và quá trình đô thị hóa. Vào năm 2005, Malaysia đã cho ra đời Bộ đánh giá GBI. Tuy nhiên, chỉ trong vòng 10 năm, số lượng công trình xây dựng đăng ký đánh giá công trình xanh lên tới 800 công trình và đã có 400 công trình nhận được chứng nhận công trình xanh. Có được điều này là nhờ Malaysia học được những kinh nghiệm của Singapore, hơn nữa các điều kiện quy chuẩn áp dụng ở các công trình nghiêm ngặt hơn. Chính phủ Malaysia đã có những động thái khuyến khích các công trình xanh và ủng hộ Bộ công cụ nội địa GBI".

Tại Singapore, vấn đề phát triển các công trình xây dựng xanh nhận được sự quan tâm đặc biệt của Chính phủ với nhiều chính sách hỗ trợ và được quy định chi tiết, cụ thể trong quy hoạch đô thị và quy chế xây dựng của thành phố. Chính quyền đảo quốc sư tử đã xây dựng một ngân quỹ trị giá 150 triệu đô nhằm hỗ trợ chi phí trong quá trình xây dựng các công trình xanh và khen thưởng những sáng kiến về tiết kiệm năng lượng, bảo vệ môi trường.

Ngoài ra, đối với những dự án đạt chứng Bộ tiêu chí đánh giá công trình xanh của Singapore là Green Mark Plainum hoặc GoldPLUS có thể tăng diện tích sàn sử dụng so với thiết kế ban đầu song vẫn phải đảm bảo an toàn cho công trình. Nhờ những chính sách này mà tính đến cuối năm 2014, Singapore đã có hơn 1.800 công trình xanh và có đến 50% diện tích của quốc gia này được che phủ bởi cây xanh.

Đến cuối năm 2014, Singapore đã có hơn 1.800 công trình xanh và có đến 50% diện tích của quốc gia này được che phủ bởi cây xanh.

Còn tại Thái Lan, để khuyến khích các công trình xanh thân thiện với môi trường, Uỷ ban Kế hoạch Đầu tư Thái Lan đã có những gói ưu đãi như miễn hoàn toàn thuế thu nhập trong 8 năm; miễn thuế nhập khẩu máy móc thiết bị và tăng mức giảm thuế áp dụng cho chi phí vận chuyển, giá điện nước cho các công trình xây dựng xanh.

Theo tính toán của Bộ Xây dựng, chỉ trong vòng 10 năm, lượng tiêu thụ điện của Việt Nam đã tăng tới 400% và tính đến năm 2014, sản lượng điện tiêu thụ của các công trình xây dựng đạt khoảng 38% trong tổng năng lượng tiêu thụ quốc gia. Bởi vậy, phát triển công trình xây dựng xanh được coi là một giải pháp hiệu quả trong việc tiết kiệm năng lượng, cũng như hạn chế những tác động ra môi trường. Để làm được điều này, các chuyên gia khuyến cáo các công trình trước hết phải tuân thủ các Quy chuẩn xây dựng bắt buộc và tận dụng triệt để những ưu thế về điều kiện khí hậu.

Ông Hoàng Hải- Trưởng khoa quản lý đô thị- Học viên Cán bộ quản lý xây dựng và đô thị, Bộ Xây dựng cho biết: "Trong điều kiện hiện nay của Việt Nam, điều kiện phát triển kinh tế còn khó khăn, chúng ta chưa có nguồn vốn đầu tư phát triển công nghệ cao, nhưng chúng ta có thể từ từ từng bước, từ công nghệ không đòi hỏi đắt tiền dần dần chúng ta có thể phát triển dần và phát triển công nghệ cao sau này. Chúng ta bắt đầu từ những việc đơn giản nhất như sử dụng vật liệu tiết kiệm năng lượng, sử dụng các loại cửa kính mà nó có thể không hấp thụ ánh sáng mặt trời, sử dụng điều hòa tiết kiệm năng lượng. Không nên áp dụng các loại nhà kính vì nó không phù hợp với Việt Nam".

Có thể khẳng định, phát triển những công trình xanh là xu hướng chung nhiều đô thị trên thế giới nhằm làm giảm tiêu hao năng lượng, nước, giảm thiểu ô nhiễm môi trường và đảm bảo sự phát triển bền vững trong tương lai. Từ những bài học kinh nghiệm của thế giới, Việt Nam cần tìm cho mình một hướng phát triển riêng, phù hợp với điều kiện kinh tế, khí hậu của mình và không nên áp dụng một cách máy móc những bài học của thế giới.

Mỹ là quốc gia đầu tiên trên thế giới cho ra đời Bộ tiêu chí đánh giá công trình xanh LEED. Đây là Bộ tiêu chí được phát triển bởi Hội công trình xanh Mỹ. Đến nay, LEED được nhiều quốc gia trên thế giới áp dụng để đánh giá các công trình xanh, song song với Bộ tiêu chí đánh giá nội địa, trong đó có Việt Nam. Nhằm giúp các bạn hiểu rõ hơn về kinh nghiệm của Mỹ trong quá trình phát triển công trình xanh tại Mỹ, phóng viên chương trình đã có cuộc trao đổi với ông David Hathaway- Giám đốc Dự án chương trình phát triển sạch về sử dụng năng lượng hiệu quả của Mỹ.

PV: Cách đây hơn 10 năm khi bắt đầu thực hành chính sách xanh và tiết kiệm năng lượng trong các tòa nhà tại Hoa Kỳ, chương trình gặp những khó khăn gì, thưa ông? Xin ông chia sẻ một vài kinh nghiệm trong quá trình thực hiện?

Ông David Hathaway: Khi bắt đầu thực hiện một chương trình mới, bao giờ chúng tôi cũng gặp những khó khăn. Trước hết là vấn đề về thay đổi nhận thức người dân về các công trình xanh- đây được coi là chìa khóa để thực hiện chương trình thành công. Tại Mỹ, chúng tôi đã thực hiện những chiến dịch thay đổi nhận thức của người dân thông qua quảng cáo trên truyền hình, radio, poster… Những chiến dịch này giúp người dân hiểu được những lợi ích mà những công trình xanh mang lại. Và việc thay đổi nhận thức sẽ diễn ra từ từ. Bên cạnh đó, chúng tôi xây dựng những hệ thống đánh giá Energy Star, Leed và cung cấp miễn phí cho các tòa nhà. Ngoài ra, chúng tôi còn tổ chức đào tạo, cung cấp thông tin và Chính phủ hỗ trợ kỹ thuật cho các nhà thầu xây dựng .

Tôi cũng xin chia sẻ một bài học trong quá trình áp dụng tiêu chuẩn về công trình xanh tại Mỹ mà Việt Nam có thể áp dụng. Cách đây 8 năm, 25% số tòa nhà được cấp giấy chứng nhận LEED tại Mỹ nhưng lại có lượng tiêu hao nhiên liệu rất cao và không hiệu quả. Ban đầu, không ai biết vì sao nhưng sau đó họ đã nhận ra vấn đề nằm ở các tiêu chuẩn đánh giá, cải tiến hệ thống đánh giá và nâng cao tiêu chuẩn tiêu hao năng lượng trong các tòa nhà xanh. Do vậy, khi Việt Nam xây dựng các công trình xanh, Việt Nam nên đề ra tiêu chuẩn tối thiểu cao hơn và buộc các công trình phải cố gắng để đạt được thay vì tiêu chuẩn tối thiểu thấp và tất cả các công trình đều đạt được.

Nhà máy Coca Cola là một trong những “công trình xanh”đạt tiêu chuẩn LEED Silver của Mỹ tại Việt Nam. Ảnh: Dân trí

PV: Nhiều đô thị tại Việt Nam đang đối mặt với những ảnh hưởng của biển đối khí hậu như ô nhiễm môi trường, ngập lụt… Ông có khuyến nghị gì đối với Việt Nam trong việc phát triển các công trình xanh tại các đô thị?

Ông David Hathaway: Việc xây dựng những tòa nhà xanh rất quan trọng đối với Việt Nam và đó là một trong những tiêu chí để đánh giá chất lượng các tòa nhà trong đô thị. Nếu như Việt Nam có thể xây dựng và phát triển hệ thống tiêu chí để đánh giá chất lượng các tòa nhà như vậy, các bạn có thể kiểm soát được độ cao, chất lượng của các tòa nhà.

Việt Nam đang có tốc độ phát triển rất nhanh, trong đó đa phần các công trình không phải là công trình xanh. Nếu chúng ta cứ chờ đợi thì ngày càng có nhiều công trình tiêu hao năng lượng sẽ tiếp tục xuất hiện. Bởi vậy đây là thời điểm thích hợp để Việt Nam áp dụng các quy định về xây dựng các công trình xanh và chính phủ nên quan tâm tới vấn đề này.

Ngoài ra, việc xây dựng một hệ thống đánh giá về hiệu suất năng lượng của các tòa nhà cũng rất quan trọng. Hệ thống đánh giá này giúp Chính phủ biết các tòa nhà vận hành thế nào, mức độ tiêu hao năng lượng ra sao? Nếu không có hệ thống đánh giá này, chúng ta sẽ vẫn tiếp tục sử dụng năng lượng một cách lãng phí.

PV: Vâng xin cám ơn ông!

Có thể thấy, Mỹ, Singapore, Đan Mạch,… là những quốc gia thành công trong việc phát triển đô thị bền vững và công trình xanh. Có được kết quả này là nhờ Chính phủ, chính quyền các đô thị đã có những khung pháp lý rõ ràng và có những chính sách, cơ chế khuyến khích phù hợp. Còn tại Việt Nam, chúng ta đã có những quy định, chính sách như thế nào để thúc đẩy quá trính xây dựng các công trình xanh, hệ thống cơ sở hạ tầng bền vững tại các đô thị? Nội dung này chúng tôi sẽ đề cập trong chương trình Giao thông đô thị tiếp theo.

Tác giả: Hải Hà - Kênh VOVGT Quốc gia 05/02/2017 12:00:00
Bình luận

0 bình luận

    Chưa có bình luận

Gửi bình luận

Ảnh - Clip

VOVGT HÀ NỘI



VOVGT TP HỒ CHÍ MINH

Mạng xã hội

Thống kê lượt Like trang vovgiaothong.vn của các mạng xã hội trên thế giới.

Giao thông đô thị

Thể thao