Những vướng mắc trong chăm sóc, can thiệp trẻ tự kỷ

Tác giả: Kiều Tuyết, Chu Đức - Kênh VOVGT Quốc gia 27/11/2017 14:08:10

VOVGT - Hiện các trung tâm, cơ sở can thiệp tự kỷ vừa thiếu, lại vừa yếu về chất lượng đội ngũ nhân viên, dẫn đến chẩn đoán sai và phản tác dụng với trẻ tự kỷ.


Nghe nội dung chi tiết tại đây:

Nhân lực, cơ sở điều trị trẻ tự kỷ ở nước ta hiện nay vừa thiếu, vừa yếu

Nhân lực, cơ sở điều trị trẻ tự kỷ ở nước ta hiện nay vừa thiếu, vừa yếu

“Cứ 160 trẻ thì có 1 trẻ bị tự kỷ. Nhưng hiện nay, việc chẩn đoán tự kỷ tại Việt Nam lại không chính xác và có nhiều sai sót”. Đó là khẳng định của các bác sĩ, chuyên gia về tự kỷ tại Hội thảo chính sách ASEAN ''Tự kỷ - vấn đề, nhu cầu và giải pháp'', do Mạng lưới tự kỷ Việt Nam tổ chức vào đầu tháng Tư năm nay.

Tự kỷ là một dạng khuyết tật phát triển suốt, do rối loạn của hệ thần kinh gây ảnh hưởng đến hoạt động của não bộ. Tự kỷ có thể xảy ra với bất kỳ ai, không phân biệt giàu nghèo, địa vị xã hội, giới tính hay chủng tộc. Theo số liệu ở khoa Nhi bệnh viên Nhi Trung ương, trước đây mỗi ngày chỉ có khoảng 5-6 trường hợp trẻ đến để kiểm tra, đo, khám về tự kỷ nhưng hiện nay đã tới khoảng 230 ca/ngày. Ước tính của các tổ chức quốc tế cho thấy, Việt Nam có khoảng 200.000 trẻ mắc hội chứng này.

Điều mà các bác sĩ, chuyên gia y tế quan tâm, là hiện nay, có những thạc sĩ tâm lý, không được đào tạo, được cấp chứng chỉ, có thực hành, va chạm thực tế và hiểu về tự kỷ cũng ngồi vào phòng khám, phòng tư vấn rồi phán bừa. Điều này dễ dẫn đến chẩn đoán sai. Mặt khác, ở các tỉnh không có bác sĩ can thiệp tự kỷ, vì thế các phụ huynh có con bị bệnh đều đưa lên thành phố nên làm cho các bệnh viện tuyến trên luôn quá tải.

Ông Phan Thiệu Xuân Giang, bác sĩ tâm thần kinh và khuyết tật về phát triển, nhận định: 'Các trung tâm, phòng khám, phòng tư vấn tâm lý đang mọc lên như nấm, không có kiểm soát. Thế nhưng, can thiệp chữa bệnh theo phương pháp khoa học thì chưa chắc. Các cơ sở chỉ làm theo kiểu tự phát mà thôi. Vấn đề này cũng góp phần vào thực trạng người mắc tự kỷ ngày càng tăng".

Theo Thạc sĩ Phạm Minh Triết, Trưởng khoa Tâm lý, Bệnh viện Nhi đồng 1, xảy ra trình trạng vừa nêu là bởi, việc đào tạo nguồn nhân lực nước ra còn rất mỏng, không đảm bảo chất lượng. Hiện các trường đại học có đào tạo về tâm lý, y khoa nhưng không đảm bảo chất lượng. Các sinh viên theo học các ngành trên không có nơi để thực tập, vì thế không có điều kiện va chạm thực tế.

Trong khi đó, PGS Phạm Minh Mục, Giám đốc Trung tâm Nghiên cứu giáo dục đặc biệt thuộc Viện Khoa học giáo dục Việt Nam cho rằng, hiện nay những người có kiến thức chuyên môn về tự kỷ chưa nhiều, dẫn đến việc truyền thông để xã hội có cái nhìn chính xác về tự kỷ một cách toàn diện cũng chưa được thực hiện. Việt Nam chưa có nghiên cứu hay báo cáo nào đủ độ tin cậy về hội chứng tự kỷ.

PGS Mục cảnh báo, nếu như các phương pháp hỗ trợ, can thiệp, giáo dục trẻ tự kỷ không phù hợp với đối tượng, nhu cầu, mức độ phát triển thì không những không giúp được trẻ tự kỷ tiến bộ mà còn làm cho mức độ trầm trọng hơn. Phụ huynh cần thận trọng lựa chọn các trung tâm để con được chăm sóc, hỗ trợ.

Trẻ tự kỷ thiệt thòi về chính sách

Một lớp học can thiệp cho trẻ tự kỷ ở Hà Nội - Ảnh: Thanh niên

Chị Thảo, phụ huynh có một bé trai 12 tuổi ở Hà Nội mắc chứng tự kỷ đã chia sẻ về câu chuyện đi xin chứng nhận khuyết tật cho con. Khi chị đi làm hồ sơ khuyết tật ở quận Đống Đa thì được trả lời rằng, “tự kỷ là bệnh và chữa được”. Điều này cũng lặp lại ở quận Hoàn Kiếm, những hồ sơ khuyết tật cho trẻ em đều bị từ chối.

Con chị Thảo, cũng như hàng ngàn trẻ tự kỷ khác ở Việt Nam, hiện không có sự hỗ trợ nào về các chính sách xã hội. Chị Thảo nêu quan điểm: Luật Người khuyết tật của Việt Nam, có 7 dạng khuyết tật gồm khuyết tật vận động, khuyết tật nghe, khuyết tật nói, khuyết tật nhìn, khuyết tật thần kinh - tâm thần, khuyết tật trí tuệ, khuyết tật khác. Tự kỷ là một dạng khuyết tật, nhưng không thuộc 6 dạng trên, mà ở dạng khuyết tật khác. Tuy nhiên, tự kỷ lại chưa bao giờ có tên trong văn bản pháp lý của Việt Nam. Vì thế các cơ quan về chính sách xã hội, bảo hiểm cũng có cái khó trong việc xác định trẻ tự kỷ là một dạng khuyết tật.

Cũng như trên thế giới, tại Việt Nam, số lượng trẻ mắc hội chứng tự kỷ ngày càng gia tăng, và theo định nghĩa được Liên Hợp quốc công nhận thì chứng tự kỷ là một khuyết tật suốt đời, do những rối loạn phức tạp về chức năng não bộ gây nên, với những biểu hiện suy giảm khả năng tương tác, quan hệ xã hội.

Ở nước ta, mặc dù đã có quy định của Bộ Giáo dục và Đào tạo về giáo dục hòa nhập cho người tàn tật, khuyết tật, nhưng thực tế hiện nay, nhiều trường mẫu giáo và tiểu học từ chối không nhận trẻ tự kỷ, thậm chí chối bỏ cả những em bị tự kỷ nhẹ, khiến các trẻ tự kỷ mất cơ hội được hòa nhập, còn cha mẹ có trẻ tự kỷ lại thêm nỗi nhọc nhằn và lo lắng khi con đến tuổi đi học.

Chính vì những khó khăn này mà hiện nay, các trẻ tự kỉ thường được chăm sóc tại gia đình. Nếu con bị quá nặng mà cha mẹ không đủ kiên nhẫn hoặc trình độ để dạy, sẽ phải gửi con vào trường chuyên biệt hoặc thuê giáo viên về dạy thì học phí không hề rẻ. Với trường chuyên biệt, mỗi giờ vào khoảng 200 đến 300 nghìn đồng, với giáo viên đến nhà dạy còn nhiều hơn. Đó là chưa kể tiền mua giáo cụ, theo học các lớp hướng dẫn, đào tạo…

Bên cạnh đó, hầu hết trẻ tự kỷ tiến bộ cực chậm, thế nên thời gian chữa bệnh phải kéo dài và liên tục mới hiệu quả.

Theo các chuyên gia, hiện tại ở nước ta chưa có nhiều nơi có thể chẩn đoán được tự kỷ. Cha mẹ thường đưa con đến Viện Nhi Trung ương, Nhi đồng 1, 2 TP HCM, Bệnh viện Sản Nhi Đà Nẵng… Những gia đình khó khăn sẽ dễ nản lòng vì quá vất vả và tốn kém.

Từ ngày các bệnh viện nhi nhận thêm chức năng chẩn đoán và can thiệp tự kỷ, đã góp phần đáng kể trong việc giúp cha mẹ phát hiện và can thiệp cho con. Nhưng do lượng trẻ quá đông, người thực hiện chẩn đoán ít, công cụ chẩn đoán không thống nhất, thời gian chẩn đoán quá ngắn… nên chẩn đoán nhầm tràn lan. Điều này ảnh hưởng đến quá trình và hiệu quả can thiệp, gây ra vô số hiểu lầm, thất thiệt.

Vấn đề tự kỷ đang đặt ra nhiều thách thức với các bộ, ngành như giáo dục, y tế, lao động… Luật Người khuyết tật ra đời năm 2010 là bước tiến quan trọng hướng tới hoàn thiện luật pháp, không còn rào cản đối với người tự kỷ, để nhóm người này nhận được sự quan tâm của hệ thống an sinh xã hội. Tuy nhiên, trong Luật này, tự kỷ cũng chưa được xếp cụ thể là dạng khuyết tật nào. Tại Việt Nam chưa có văn bản pháp lý nào cho thấy người tự kỷ là người khuyết tật để được hưởng BHYT, trợ cấp, đào tạo nghề…

Những vướng mắc trong chăm sóc, can thiệp trẻ tự kỷ, góc nhìn từ người trong cuộc, các bậc phụ huynh và các chuyên gia được chương trình 1 Giờ đường dây nóng bàn luận cùng với các vị khách mời: Bác sĩ Nguyễn Trọng An - Nguyên Phó Cục trưởng Cục bảo vệ, chăm sóc trẻ em (Bộ Lao động, thương binh và xã hội) và bà Vũ Thị Tuyết Mai - Cán bộ chương trình thuộc tổ chức Phi chính phủ CBM hỗ trợ hòa nhập người khuyết tật trong cộng đồng.

Nội dung cuộc trao đổi tại đây:

 

Tác giả: Kiều Tuyết, Chu Đức - Kênh VOVGT Quốc gia 27/11/2017 14:08:10
Bình luận

0 bình luận

    Chưa có bình luận

Gửi bình luận

Ảnh - Clip

VOVGT HÀ NỘI



VOVGT TP HỒ CHÍ MINH



MEKONG

Mạng xã hội

Thống kê lượt Like trang vovgiaothong.vn của các mạng xã hội trên thế giới.

Giao thông đô thị

Thể thao