Ẩm thực Tây Bắc: Món chấm từ đỗ tương của người Thái Sơn La

Tác giả: PV kênh VOV Giao thông 17/04/2018 03:23:52

VOVGT - Món chấm từ đỗ tương khá phổ biến, gắn bó với đời sống của đồng bào Thái - Sơn La. Từ bàn tay của người làm, món chấm trở nên hẫp dẫn và rất đặc trưng.


Nghe nội dung chi tiết tại đây:

Một bát chấm từ đỗ tương của đồng bào Thái - Sơn La

Giã cho thật nhuyễn

Để làm được món chấm này, các mẹ, các chị chuẩn bị đỗ tương nếp đã được phơi khô và sàng lọc sạch sẽ, số lượng ít hay nhiều tuỳ vào nhu cầu sử dụng. Đỗ tương được ngâm nước cho nở lên, sau đó luộc nhừ rồi đãi sạch vỏ để cho nguội và ráo nước. Bà con dùng lá chuối xanh rửa sạch, phơi khô để gói đỗ tương đã luộc nhừ, sau đó để trên gác bếp từ 5 – 7 ngày để đỗ tương lên men và có mùi đặc trưng.

Ông Cà Văn Hịch, bản Co Pục, xã Chiềng Ngần, thành phố Sơn La cho biết:

“Nguyên liệu để dùng làm món chấm này thì phải là đỗ tương nếp, bởi vì loại đỗ này lúc luộc nó mới bở, khi ủ mới lên men đều và khi giã mới được nhuyễn. Còn nếu dùng đỗ tương tẻ thì khi làm sẽ không được ngon, lúc giã sẽ không được nhuyễn như khi ta dùng đỗ tương nếp”.

Sau khi đã ủ đỗ tương từ 5 – 7 ngày, bà con mang ra giã, trộn cùng một số gia vị chính là tỏi, ớt, một ít xả, muối tinh lượng vừa đủ. Mỗi một mẻ giã bà con sẽ nêm một lượng gia vị vừa đủ, cứ như thế giã cho hết mẻ. Để món chấm được thơm ngon thì phải giã cho thật nhuyễn, sau đó cho vào hũ bằng sứ để bảo quản. Ông Cà Văn Hịch cho biết thêm:

“ Sau khi giã xong mình sẽ đổ một lượng rượu trắng vừa đủ vào hũ để đỗ tương sau đó trộn đều lên, xong xuôi thì bịt kín hũ lại và để nơi khô ráo, thoáng mát. Sau 5 – 7 ngày thì có thể mang ra ăn được, khi ăn thì có thể nêm thêm một chút mì chính, cho thêm rau mùi hoặc lá tỏi thái nhỏ như vậy là đã có một bát chấm rất ngon miệng”.

Món chấm này có thể để quanh năm trong hũ, bịt kín, để nơi khô ráo, thoáng mát khi cần thì có thể mang ra ăn ngay. Còn một cách làm để bảo quản là sau khi giã đậu tương xong, bà con sẽ nặn thành từng bánh tròn, dẹt rồi mang ra phơi, sau khi phơi khô mang bảo quản trên gác bếp.

Khi có nhu cầu sử dụng, bà con sẽ mang xuống hơ trên than hồng để bánh đậu tương vàng thơm, rồi giã nhuyễn cùng một chút nước đun sôi để nguội, nêm thêm một chút mì chính, một ít rau mùi là sẽ được một bát chấm thơm ngon đặc trưng.

Hiện nay, đồng bào Thái không chỉ sử dụng món chấm này trong những bữa ăn thường ngày, mà còn làm để bán và được nhiều người ưa chuộng. Chị Nguyễn Thị Hương, ở tổ 9, phường Quyết Thắng, thành phố Sơn La đã từng dùng món chấm này chia sẻ:

“Lần đầu tiên mình ăn món này thì mình cảm thấy nó có vị rất là hay và ngon. Cảm nhận đầu tiên của mình là nó có vị bùi của đỗ tương, vị thơm ngậy rất riêng khi nó được lên men, vị cay của ớt, vị thơm nồng của tỏi và rau mùi. Được thưởng thức rồi mình rất thích món chấm này”.

Món chấm từ đỗ tương có thể dùng để chấm với nhiều loại thức ăn như xôi, thịt lợn, thịt gà,… đến các loại rau sống, rau luộc, măng luộc….Vị thơm nồng của đỗ tương ủ kỹ quyện với cảm giác tê tê cay cay của xả, ớt trong món chấm này sẽ làm tăng thêm sự hấp dẫn của món ăn. Món chấm từ đỗ tương này vẫn được bà con người Thái Sơn La gìn giữ, thường xuyên sử dụng trong sinh hoạt hàng ngày.

Chưa có cơ quan chức năng chứng nhận thực phẩm chay an toàn

Tại các siêu thị, đa phần sản phẩm chay đều có nhãn mác, tên đơn vị sản xuất, thành phần, hạn sử dụng, nhưng những thông tin này vẫn chưa có một cơ quan chức năng nào về an toàn thực phẩm đứng ra chứng nhận, đảm bảo. Điển hình là các mặt hàng nước mắm hay một số thực phẩm chay đóng hộp. Phó Giáo sư, Tiến sĩ Nguyễn Duy Thịnh, Viện Công nghệ sinh học và Công nghệ thực phẩm, trường Đại học Bách Khoa Hà Nội cho biết:

“Thực phẩm chay được làm một cách nghiêm túc là sử dụng các loại đậu và dầu đi từ dầu thực vật và các loại protein đi từ thực vật, thì người ta buộc phải áp dụng một phương pháp công nghệ là sử dụng các chất phụ gia để tạo nên đông đặc, tạo màu, mùi, vị. Nhưng vấn đề cơ bản là dùng chất phụ gia gì thì phải được kiểm soát.

Hiện nay thì người ta cũng chưa biết là họ dùng những chất phụ gia gì. Vì vậy buộc các nhà sản xuất phải đăng ký chất lượng và những chất phụ gia thêm vào đối với những sản phẩm đó cho các cơ quan chức năng. Và những sản phẩm nếu nhập khẩu phải có sự kiểm soát của cửa khẩu thì mới cho nhập vào”.

Cần chú ý lựa và chọn kỹ các thực phẩm đóng hộp tại siêu thị

Trên thực tế, nhiều vụ thực phẩm chay mất an toàn vệ sinh đã được các cơ quan chức năng phát hiện. Do đó, để đảm bảo an toàn, các chuyên gia dinh dưỡng khuyến cáo, khi chọn thực phẩm chay khô hoặc đã chế biến sẵn ăn liền, người tiêu dùng nên tìm những thương hiệu có uy tín, lâu năm, đặc biệt là có giấy chứng nhận đạt vệ sinh an toàn thực phẩm, sản phẩm có nhãn mác, nguồn gốc rõ ràng.

Bên cạnh đó, cần chú ý tới màu sắc của sản phẩm, tránh mua thực phẩm đã bị mốc, thực phẩm tẩy trắng hay sản phẩm chế biến sẵn dùng nhiều phẩm màu lòe loẹt. Tốt nhất nên tự tay chế biến món chay từ rau củ tươi là bảo đảm nhất./.

Tác giả: PV kênh VOV Giao thông 17/04/2018 03:23:52
Bình luận

0 bình luận

    Chưa có bình luận

Gửi bình luận

Ảnh - Clip

VOVGT HÀ NỘI



VOVGT TP HỒ CHÍ MINH



MEKONG

Mạng xã hội

Thống kê lượt Like trang vovgiaothong.vn của các mạng xã hội trên thế giới.

Giao thông đô thị

Thể thao