ĐANG TẢI DỮ LIỆU...

Thu phí không dừng: Trở ngại nào khiến tài xế chưa “mặn mà”? 

Trung Tuyến - Quách Đồng
4 doanh nghiệp được yêu cầu dừng thu phí từ ngày 10/07 nếu không áp dụng thu phí không dừng, vẫn tiến hành thu phí. Thực tế, tỷ lệ người sử dụng thẻ thu phí không dừng chỉ 14-16%.
Hiện mới chỉ có khoảng khoảng 700 nghìn phương tiện dán thẻ, nhưng thực tế tỷ lệ sử dụng thẻ thu phí không dừng ở các trạm khác cũng rất thấp

Nghe nội dung chi tiết tại đây:

Trước đó, ngày 5/7, Tổng cục Đường bộ Việt Nam đã thông báo sẽ tạm dừng thu phí sử dụng đường bộ kể từ 18h ngày 10/7 với các trạm BOT Cần Thơ - Phụng Hiệp (quản lý trạm thu phí quốc lộ 1 qua Cần Thơ), BOT Phước Tượng - Phú Gia (trạm thu phí Bắc Hải Vân), BOT quốc lộ 1 qua Khánh  Hòa (trạm Cam Thịnh) và trạm BOT Đức Long - Gia Lai với lý do các trạm này chậm thực hiện lắp đặt hệ thống thu phí tự động không dừng. 

Tuy vậy, sau khi có phản hồi của các doanh nghiệp và yêu cầu của lãnh đạo Bộ GTVT về kết quả đàm phán, ký kết phụ lục hợp đồng triển khai dịch vụ thu phí tự động không dừng giữa Bộ và nhà đầu tư, doanh nghiệp dự án, Tổng cục Đường bộ VN đã rút lại thông báo này.

Trao đổi với VOVGT, ông Phạm Quốc Vượng, Tổng giám đốc Tổng giám đốc dự án BOT Phước Tượng – Phú Gia cho biết, trạm BOT Bắc Hải Vân đã triển khai 2 làn thu phí tự động không dừng từ năm 2017. 

Hiện nhà đầu tư cũng đang phối hợp với Bộ GTVT và đơn vị cung cấp dịch vụ thu phí không dừng để triển khai trên các làn còn lại. Tuy vậy, ông Vượng cũng thông tin, đến thời điểm này, số lượng người tham gia giao thông sử dụng thẻ thu phí không dừng qua trạm rất ít, chỉ đạt bình quân 15%, tháng cao điểm cũng chỉ đạt 20%:

“Hiện tại việc tiêu thụ không tiền mặt của VN mình nói chung không bằng các nước khác nên việc người tham gia giao thông sử dụng phí không dừng tương đối ít. Bản thân nhà đầu tư BOT khi thực hiện được là người được hưởng lợi nhất vì không có tình trạng một số phần tử gây rối dừng lại ở đấy để gây rối, mất trật tự cho chúng tôi”.

Mặc dù báo cáo của Bộ GTVT cho biết đã có khoảng 700 nghìn phương tiện dán thẻ, nhưng thực tế tỷ lệ sử dụng thẻ thu phí không dừng ở các trạm khác cũng rất thấp, như trạm thu phí BOT Bến Thủy (Nghệ An) chỉ có 14% số xe qua trạm sử dụng thu phí tự động. 

Ông Phạm Mạnh Thưởng, Phó giám đốc Công ty BOT Cam Thịnh cũng cho biết, số phương tiện sử dụng thẻ không dừng quá thấp, gây rủi ro cho công tác thu phí khi bàn giao toàn bộ các làn chuyển sang thu phí không dừng và chỉ để lại 2 làn ngoài cùng sử dụng hình thức thu phí hỗn hợp. Điều này dẫn đến việc ùn tắc giao thông và thất thoát doanh thu cho doanh nghiệp dự án:

“Trạm Cam Thịnh đã ký với VETC là bàn giao toàn bộ các làn cvho VETC triển khai lắp đặt hệ thống thu phí không dừng. Tuy nhiên VETC phát triển dịch vụ dán thẻ cho các phương tiện còn quá thấp, dẫn đến áp lực lưu lượng xe dồn lên các làn thu phí một dừng”.

Như vậy, vòng luẩn quẩn ít làn thu phí không dừng khiến người tham gia giao thông không muốn sử dụng dịch vụ. Ngược lại, số người sử dụng thẻ ít cũng khiến nhà đầu tư lo ngại rủi ro khi phải bàn giao toàn bộ làn thu phí không dừng cho đơn vị vận hành là VETC bởi có thể dẫn đến ùn tắc giao thông và thất thoát doanh thu. Về điều này, ông Đặng Đại, Phó Chủ tịch Kiêm tổng thư ký Hiệp hội các nhà đầu tư công trình giao thông đường bộ VN phân tích:

“Các nhà đầu tư đặt ra vấn đề là đơn vị cung cấp dịch vụ ETC có phải là đơn vị thanh toàn điện tử hay là đơn vị thu hộ. Đồng thời việc họ thu hộ với khoản tiền rất lớn lên hàng ngàn tỷ đồng như thế thì họ có cơ chế nào bảo đảm cho nhà đầu tư BOT hay không. Trong trường hợp nếu nhà cung cấp dịch vụ ETC gặp rủi ro về tài chính thì thiệt hại đầu tiên thuộc về nhà đầu tư BOT”.

Ngoài ra, việc kết nối tài khoản ngân hàng với tài khoản giao thông chưa được thực hiện, người dùng muốn dùng dịch vụ phải chuyển tiền trước vào tài khoản giao thông, nhưng không được tính lãi hoặc một số vấn đề lấy hóa đơn, trục trặc kỹ thuật…, một số người tham gia giao thông nêu ý kiến:

“Xe đã dán tem, nhưng trên trạm từ Hà Nội hướng đi Bắc Giang khi qua trạm thu phí đã cố tình vào làn không có thu phí tự động mà nộp phí bằng tay và vẫn thu trả phỉ bằng 35 nghìn đồng tiền mặt, sau đó vẫn nhận được tin nhắn qua điện thoại vẫn trừ 35 nghìn”.

“Lúc làm thanh toán lại rất khó. Tín nhắn đến thì cũng phải ra một cái giấy viết gì đó thành chứng từ chứ tin nhắn đến kế toán đâu có nghe. Ví dụ di hết 110 nghìn thì cũng phải in ra giấy hết 110 nghìn, giống như cây xăng, dù áp dụng hóa đơn điện tử thì về cũng phải in ra, có phải đưa mã cho kế toán là họ làm đâu”.

“Do không đi xa nhiều nên mỗi lần đi qua trạm tôi đều trả tiền mặt để đỡ phải mất một khoản tiền trong thẻ thu phí không dừng”.

Việc dán tem không giúp người dân tiết kiệm được đồng nào, trong khi họ đương nhiên phải để một khoản tiền của mình nằm chết trong tài khoản

Việc sử dụng công nghệ thu phí không dừng đã được Thủ tướng Chính phủ yêu cầu rất quyết liệt nhằm minh bạch hóa doanh thu thực tại các trạm BOT. Tuy vậy, vẫn còn đó những vướng mắc cho cả nhà đầu tư BOT và người tiêu dùng mà nếu không giải quyết triệt để, tiến độ thu phí không dừng rất dễ bị ảnh hưởng. 

“Thu phí không dừng: Cần nhiều lựa chọn hơn” (Bình luận của Nhà báo Phạm Trung Tuyến – Phó Giám đốc Kênh VOV Giao thông)

Có rất nhiều lý do khiến người dân không mặn mà với việc dán tem thu phí không dừng khi sử dụng đường bộ.

Đầu tiên, việc thu phí không dừng chưa mang tính cấp thiết đối với người sử dụng. Bởi nhiều trạm thu phí chưa triển khai thu phí không dừng, và dù có triển khai thì số cổng thu phí không dừng vẫn ít hơn cổng thu tiền mặt nên đôi khi lựa chọn trả tiền mặt vẫn thuận tiện hơn.

Thứ hai, thói quen sử dụng tiền mặt của người dân dẫn đến việc phải bỏ sẵn một khoản tiền nhất định trong tài khoản không sử dụng hàng ngày vẫn được coi là thừa thãi khi việc di chuyển đường dài là không thường xuyên.

Thứ ba, việc truyền thông về lợi ích của thu phí không dừng đến đối tượng người dùng chưa được quan tâm. Hiện mới chỉ được truyền thông tại các trung tâm đăng kiểm, trong khi việc mang xe đi đăng kiểm lại phần nhiều được thực hiện bởi những người không có khả năng quyết định, không phải chủ xe, mà là lái xe, hoặc nhân viên giúp việc.

Việc thu phí không dừng ở các quốc gia đi trước cũng đã từng gặp khó khăn tương tự như câu chuyện ở Việt Nam hiện nay khi không phải ai cũng sẵn sàng với việc dán tem một lần và nạp tiền vào một tài khoản dành riêng cho việc đi lại bằng ô tô. Vì thế, ở châu âu, người ta phát hành rất nhiều loại tem. Tem ngày, tem tuần, tem tháng mà người dùng có thể mua tùy theo nhu cầu của mình.

Câu hỏi đặt ra ở đây là vì sao người dân không mặn mà với việc dán tem một lần đê trừ tiền dần mỗi lần qua trạm, dù việc đó khiến họ đỡ mất công thao tác mỗi lần qua trạm? Câu trả lời là lợi ích. Bởi việc dán tem đó không giúp người dân tiết kiệm được đồng nào, trong khi họ đương nhiên phải để một khoản tiền của mình nằm chết trong tài khoản.

Một câu hỏi nữa cần đặt ra là tại sao ngành đường bộ không phát hành tem phí theo các lựa chọn thời gian? Có hai lý do để người ta không muốn áp dụng cách thức này.

Thứ nhất là có quá nhiều doanh nghiệp khai thác đường bộ, và các doanh nghiệp này không có phương án liên thông để thu phí người dùng.

Thứ hai là việc phát hành tem phí theo thời gian sử dụng sẽ hạn chế khả năng tận thu của doanh nghiệp. Người dân có thể lựa chọn các hình thức để tận dụng tối đa mỗi lần mua tem phí.

Đến đây, chúng ta có thể thấy câu chuyện triển khai thu phí đường bộ không dừng chậm triển khai vì đâu.

Thứ nhất, việc đảm bảo các phương án để thu phí không dừng không được đưa vào hợp đồng như một sự ràng buộc trách nhiệm của chủ đầu tư.

Thứ hai, thói quen áp đặt lựa chọn của các chủ đầu tư đối với người sử dụng dịch vụ, khi mà đường bộ chưa thực sự được nhìn nhận như một dịch vụ.

Từ hai nguyên nhân này, đã đến lúc nhà nước cần cụ thể hóa những ràng buộc trách nhiệm đối với chủ đầu tư đường bộ, trong đó có ràng buộc về các giải pháp thu phí không dừng như một phần hạ tầng bắt buộc. 

Đồng thời, cần nhìn nhận các doanh nghiệp đầu tư đường bộ như các nhà cung cấp dịch vụ, với giấy phép kinh doanh có điều kiện. Từ đó, yêu cầu các chủ đầu tư phát triển các dịch vụ đi kèm với nhiều lựa chọn cho người dân.

Chỉ khi người dân nhìn thấy lợi ích của mình từ một chính sách thì chính sách ấy mới có thể đi vào cuộc sống.


 

Bình luận

Thời tiết các vùng
TP. Hà Nội
37,2°С
TP. Hồ Chí Minh
30°С
TP. Hạ Long
32°С
Nha Trang
34°С
Vũng Tàu
28,2°С

Đi lại

Đô thị

Giải trí

Kinh doanh

Diễn đàn