ĐANG TẢI DỮ LIỆU...

Thí điểm xe buýt mui trần ở TP.HCM, liệu có thành công? 

Tấn Đạt
Dự án này dù chưa được phê duyệt nhưng đã có nhiều ý kiến trái chiều cho rằng, loại phương tiện này có thể sớm “chôn chân” nếu không tính toán kỹ càng.

Nghe nội dung chi tiết tại đây:

Cuối tháng 5 vừa qua, Sở GTVT TP.HCM cho biết, Công ty cổ phần du lịch Việt Nam - Hà Nội có văn bản đề xuất khai thác vận chuyển hành khách du lịch trên địa bàn TP bằng xe tô tô chuyên dụng 2 tầng không nóc - còn được gọi là "xe buýt mui trần".

Đến nay, dự án này dù chưa được phê duyệt nhưng đã có nhiều ý kiến trái chiều cho rằng, loại phương tiện này có thể sớm “chôn chân” tại Tp.HCM nếu không tính toán kỹ càng.

 

Xe buýt 2 tầng, thoáng nóc chở khách du lịch tại Hà Nội. Ảnh: Người lao động

Theo đề xuất của Công ty cổ phần du lịch Việt Nam - Hà Nội, phương án tổ chức thí điểm buýt mui trần sẽ bố trí điểm đầu và cuối tuyến tại Nhà hát TP, với thời gian hoạt động từ 9h đến 16h30. Các điểm dừng, trả, đón khách tại các điểm: trước cổng bến Nhà Rồng, trên đường Tôn Đức Thắng, trước cổng Bảo tàng Chiến dịch Hồ Chí Minh trên đường Lê Duẩn, Bảo tàng Chứng tích chiến tranh đường Võ Văn Tần, trên đường Phạm Ngũ Lão, Trương Định, Công Xã Paris.

Ngay khi Sở GTVT Tp.HCM vừa ủng hộ chủ trương thí điểm vận chuyển hành khách du lịch bằng xe buýt mui trần trên địa bàn Tp.HCM, đã có nhiều ý kiến tranh luận nổ ra. Trong đó, nhiều người tỏ ra thích thú với một loại phương tiện khác biệt sẽ lăn bánh giữa trung tâm thành phố.

Anh Đạt Lê, từng sinh sống và học tập tại Thành phố Santa Ana, thuộc bang Califonia, Hoa Kỳ chia sẻ:

"Rất là hoan nghênh vì nước ngoài, xe buýt mui trần họ có rất là nhiều. Thật ra loại phương tiện này cũng nhằm mục đích quảng bá hình ảnh của Tp.HCM. Khi mà khách du lịch ngồi trên các tuyến xe thì có thể ngắm cảnh thay vì phải ngồi những chuyến xe buýt ngắm cảnh qua cửa kính. Chỉ có việc là quy hoạch thế nào, thật hợp lý, an toàn".

Với kinh nghiệm dẫn dắt các đoàn khách du lịch trong và ngoài nước, anh Nguyễn Ngọc Duy – hướng dẫn viên du lịch Saigontourist cũng nêu ý kiến:

"Khách du lịch có thể đi đến những điểm tham quan và đi ngang đó, được cho xuống, quá trình di chuyển lại được nghe thông tin thuyết minh thì rất là tuyệt vời. Có một phương tiện để khách du lịch có được trải nghiệm thú vị đó thì Duy sẽ rất ủng hộ Tuy nhiên, cá nhân Duy thì có một vấn đề là miền Nam của mình có 2 mùa, mùa mưa và mùa nắng mà với việc mui trần thế này thì chắc chắn sẽ ảnh hưởng khá là nhiều".

Tuy nhiên, cũng không ít người hoài nghi tính khả thi và hiệu quả kinh tế - du lịch từ loại hình này. Ở góc độ chuyên gia, KTS Khương Văn Mười, Phó Chủ tịch Hội Kiến trúc sư Việt Nam cho rằng, nếu được triển khai nhằm phát triển du lịch thì cũng mang lại lợi ích cho thành phố.

Song, theo ông Khương Văn Mười, lượng khách có nhu cầu sử dụng loại phương tiện này phân bổ chưa tập trung, ngoài ra, tương thích giữa phương tiện với cơ sở hạ tầng hiện hữu cần được cân nhắc.

"Đối với xe buýt 2 tầng thì cũng nên phát triển phục vụ du khách. Chúng ta lưu ý thế này, thứ nhất là chiều cao của nó, đến các tuyến đường thông thoáng, thứ hai là bến đỗ cho du khách thường tập trung các điểm du lịch nhiều hơn. Thứ ba là bến bãi rộng rãi để người lên xuống dễ dàng. Cái tuyến đó nên đi dọc theo cảnh quan đẹp, dọc bờ sông chẳng hạn, các điểm du lịch trong thành phố,… để  mình giới thiệu đến du khách".

Xe buýt hai tầng thoáng nóc đã hoạt động ở Hà Nội. Ảnh: Vnexpress

Thực tế, xe buýt mui trần đã được triển khai tại Hà Nội với tên gọi City Tour, nhưng được đánh giá là không hiệu quả sau năm tháng hoạt động. Tiến sĩ – Kiến trúc sư Ngô Viết Nam Sơn, chuyên gia trong lĩnh vực quy hoạch và thiết kế, giảng viên đại học tại Bắc Mỹ cho rằng, xe buýt mui trần mà Hà Nội thí điểm không hiệu quả, không phù hợp nếu triển khai tương tự tại Tp.HCM. Kiến trúc sư cũng đánh giá công tác bố trí, tổ chức loại hình này là yếu tố tiên quyết chi phối sự thành công.

"Mình phải cân đối làm sao cho người sử dụng cái giá vé phải chăng nhất, họ được hưởng nhiều nhất, nhu cầu đa dạng nhất. Không phải chỉ lên xe buýt 2 tầng mui trần là để chụp hình đâu, mà nên có mái che, nên có chỗ dừng với các lựa chọn: Dừng nhanh – chụp hình – đi, dừng lâu để mà tham quan. Mình còn có chuyển tiếp, như hết chuyến thì người ta đi qua buýt đường sông… Tức là mình lên cái kế hoạch để họ sử dụng buýt 2 tầng đi chơi trong 4 tiếng hay 8 tiếng đồng hồ hoặc đi chơi cả ngày. Và cho họ bản đồ, thông tin, hướng dẫn, có nút bấm để họ ấn thì nghe thuyết trình khi ngang các điểm tham quan. Tôi nghĩ rằng buýt 2 tầng lời hay lỗ do mình tổ chức tốt hay không thôi. Tôi nghĩ là nên xã hội hoá với sự phối hợp, hỗ trợ từ các cơ quan, ban ngành".

Đồng tình với việc phải có sự chung tay của cả doanh nghiệp cũng như các sở, ban ngành liên quan cùng góp ý, triển khai, GS.TS Vũ Gia Hiền – Giám đốc Trung tâm Nghiên cứu và ứng dụng Văn hoá-Du lịch đưa ra nhận định, rằng xe buýt mui trần có tính tiếp cận chưa tốt với lượng người sử dụng chưa cao, nếu không muốn thất bại khi triển khai tại Tp.HCM, sẽ cần một kế hoạch đồng bộ…

"Nhất định là cả một hệ thống văn hoá – du lịch vào cùng. Chứ chỉ đầu tư xe hai tầng cho khách đến cũng thất bại. Người ta lên đấy thì không có cái gì cả. Rất nhiều ngành vào thì mới có thể thành công. Muốn đồng bộ hạ tầng thì phải có một chủ trương chung đầu tư liên quan cảnh quan, chứ du khách đi xe mui trần mà nhìn xung quanh xấu xí, bệ rạc thì chẳng ai muốn đi. Phải xây dựng hệ thống, thay đổi tư duy “phải đi lại” của người dân bấy lâu nay, thành “muốn đi lại” mới không thất bại cay đắng".

Hiện Sở Giao thông vận tải Tp.HCM chưa cấp giấy phép kinh doanh vận tải bằng xe ô tô và cấp biển hiệu “xe ô tô vận tải khách du lịch” cho công ty đã trình đề xuất. Nên để tham gia đề án thí điểm, trước mắt công ty phải thực hiện đúng qui định về việc cấp phép kinh doanh vận tải bằng xe ô tô và biển hiệu xe du lịch. 

Được biết, TP.HCM là một trong 7 tỉnh, thành được Trung ương cho phép thí điểm dịch vụ vận chuyển hành khách du lịch bằng ô tô chuyên dụng 2 tầng mui trần. 7 tỉnh, thành phố được thí điểm gồm Hà Nội, Quảng Nam, Đà Nẵng, Thừa Thiên Huế, Lâm Đồng, Kiên Giang và sắp tới là Tp.HCM.

Liệu có thành công?

Nếu không muốn thất bại khi triển khai xe buýt 2 tầng tại Tp.HCM thì cần phải có một kế hoạch đồng bộ

Không thể phủ nhận giá trị và lợi ích của xe buýt mui trần, bởi tại nhiều quốc gia, loại hình vận tải kết hợp du lịch này đã được triển khai thành công, trở thành “thương hiệu” riêng như Singapore, Malaysia, Nhật Bản…

Qua đó, giúp tiết kiệm thời gian, chi phí, tạo thuận lợi, gia tăng sự hài lòng cũng như đáp ứng nhu cầu thưởng ngoạn, tham quan của khách du lịch trong và ngoài nước. Tại Việt Nam, đặc biệt là Tp.HCM, vốn dĩ xích lô đã trở thành “đặc sản”, mang đến sự thích thú, trải nghiệm độc đáo cho du khách.

Song, với thực trạng kẹt xe, ô nhiễm, nhất là khả năng vận chuyển hạn chế, việc có thêm một loại hình vận chuyển du khách kết hợp du lịch như xe buýt mui trần cũng rất cần thiết.

Phải khẳng định, việc thí điểm xe buýt mui trần tại Tp.HCM có thành công hay không, công tác tổ chức triển khai sẽ quyết định. Với bài học triển khai chưa hiệu quả, đúng kỳ vọng của City Tour tại Hà Nội, khi triển khai loại phương tiện này tại Tp.HCM cần rút kinh nghiệm, tổ chức tốt hơn. Trong đó, những yếu tố tiên quyết cần cân nhắc là sự an toàn của hành khách, của người dân và tình hình an ninh trật tự, an toàn giao thông … Bởi không khó nhận thấy, tại Tp.HCM có khí hậu đặc thù, cơ sở hạ tầng chưa hoàn toàn đồng bộ, đáng nói là một số tuyến đường có hệ thống mạng lưới điện, cáp viễn thông chưa được ngầm hóa… có thể chi phối trực tiếp đến chất lượng phục vụ hành khách của xe buýt mui trần.

Cũng cần lưu ý, bản thân hành khách, khi sử dụng loại phương tiện này, cần tuyệt đối tuân thủ quy trình đảm bảo an toàn mà đơn vị cung cấp dịch vụ đã ban hành, niêm yết, như: không đưa tay, người ra ngoài thành xe; hạn chế di chuyển trên xe, không được bật ô che nắng khi đang ngồi trên tầng 2 của phương tiện, không xả rác và ném các dị vật xuống đường gây ảnh hưởng các phương tiện khác…

Ngoài ra, chính đơn vị tham gia thí điểm đề án bất kể là doanh nghiệp hay hợp tác xã kinh doanh vận tải khách du lịch… đều phải nghiêm túc đáp ứng các điều kiện về an toàn với các điều kiện, tiêu chuẩn về phương tiện, có phần mềm quản lý – giám sát chặt chẽ, đảm bảo trách nhiệm triển khai các nội dung đã được duyệt; chấp hành đúng các quy định về kinh doanh và điều kiện kinh doanh vận tải du lịch bằng xe ô tô..

Song song đó, phải xác định rõ buýt mui trần vốn là buýt kinh doanh, không có trợ giá, về chi phí vận hành, duy trì, các đơn vị cần cân nhắc, tổ chức hiệu quả. Ngoài ra, các đơn vị cần công khai minh bạch dữ liệu đánh giá, phân tích hiệu quả hoạt động của đề án thí điểm; trang bị hệ thống thuyết minh đa ngôn ngữ để phục vụ khách du lịch theo quy định.

Định kỳ ngày 25 hàng tháng, các doanh nghiệp tham gia thí điểm cần báo cáo kết quả thực hiện thí điểm về Sở GTVT, Sở Văn hóa Thể thao và Du lịch, Tổng cục Đường bộ Việt Nam hoặc báo các đột xuất các cơ quan đơn vị có thẩm quyền.

Đồng thời, trước, trong và sau khi thí điểm loại phương tiện này, các cơ quan hữu quan phải thực hiện chức năng giám sát chặt chẽ, việc thực hiện các quy định của pháp luật, bảo đảm an toàn và đánh giá hiệu quả, lắng nghe phản hồi, nguyện vọng của người dân để xem xét, nhân rộng. Có như vậy, việc triển khai xe buýt mui trần tại Tp.HCM mới đạt kỳ vọng đề ra.

Tin rằng, không chỉ xe buýt mui trần, bất kỳ một phương tiện nào nếu phục vụ cho số đông lợi ích của người dân, góp phần giảm ùn tắc, tai nạn giao thông, phát triển du lịch, thúc đẩy kinh tế - xã hội phát triển đều cần được khuyến khích triển khai, nhân rộng. Người dân thành phố sẽ luôn ủng hộ các chủ trương mới với những lộ trình, kế hoạch bày bản, khả thi và đặt lợi ích chung của người dân lên hàng đầu.

Hy vọng, xe buýt mui trần sẽ là tiền đề cho việc phát triển thêm các loại hình vận tải kết hợp du lịch độc đáo, quảng bá cũng như thu hút khách du lịch trong và ngoài nước đến thành phố HCM cũng như các thành phố lớn đã, đang và sẽ triển khai xe buýt mui trần.

Bình luận

Thời tiết các vùng
TP. Hà Nội
30,7°С
TP. Hồ Chí Minh
29,3°С
TP. Hạ Long
30,5°С
Nha Trang
36,1°С
Vũng Tàu
29,2°С

Đi lại

Đô thị

Giải trí

Kinh doanh

Diễn đàn