ĐANG TẢI DỮ LIỆU...

Đồng bằng sông Cửu Long với nỗi lo đầu năm học mới (Bài 2): Thiếu giáo viên - Nỗi lo cũ 

Lý Tấn Đạt
Trong tâm thức không ít người, có lẽ câu chuyện “đau đầu” này vốn chỉ tồn tại ở các tỉnh vùng sâu, vùng xa hoặc các tỉnh miền núi, nhưng đây lại là tồn tại nhiều năm qua tại ĐBSCL – Nơi được coi là “vùng trũng” về giáo dục.
Những lớp học "tạm" được dựng lên ở nhiều nơi trên ĐBSCL

"Mấy cái tường nó rớt hết rồi, nó nứt nhiều lắm, em cũng mong là có một nơi ở ổn định và khang trang hơn!"
"Trường cũng tạo rất nhiều điều kiện nhưng mà trong sinh hoạt hàng ngày còn thiếu thốn rất nhiều. Trường tận dụng cái phòng y tế để làm nơi ở cho giáo viên nên cũng còn khó khăn".
"Nói chung cũng chưa xây dựng được nhà công vụ nào cho giáo viên. Một số giáo viên phải thuê phòng trọ tháng cũng hết 600-700 ngàn rồi. Cũng rất khó".

Đó là sự khó khăn mà không ít giáo viên những điểm trường tại các tỉnh ĐBSCL đã phải đối mặt trong các năm qua.

Tận tâm với công tác giáo dục tỉnh nhà, không ít giáo viên phải giảng dạy ở địa điểm khá xa nhà. Chẳng dư giả, nhiều giáo viên đã chọn nhà công vụ ngay tại trường để ở và sinh hoạt, dù đây vốn chỉ là phòng y tế, thậm chí là nhà kho các trường tận dụng. Đồng lương giáo viên chẳng đáng bao nhiêu, không ít giáo viên phải thuê phòng trọ để chăm sóc thêm gia đình, con nhỏ. Nhiều giáo viên cho biết đã phải thay đổi nơi trọ không biết bao nhiêu lần, chỉ vì những khó khăn riêng và muốn thoát cảnh “ăn nhờ, ở đậu”.

Rõ ràng, dù cơ quan chuyên ngành đã có nhiều nỗ lực trong việc nâng cao đời sống vật chất – tinh thần cho giáo viên, đưa ra nhiều giải pháp để thu hút, đảm bảo số lượng giáo viên trước nhu cầu thực tế các năm học, song, bởi nhiều nguyên nhân, thực trạng thiếu giáo viên vẫn là những trăn trở “thường lệ” của mỗi năm học. 

Theo số liệu được đưa ra tại Hội nghị đánh giá thực trạng giáo dục mầm non, phổ thông khu vực Đồng bằng sông Cửu Long do Bộ DGDT tổ chức vào tháng 5/2019, các tỉnh ĐBSCL hiện có 2.029 trường mầm non, 3.101 trường tiểu học, 1.407 trường THCS, 377 trường THPT. Vùng ĐBSCL có 231.147 cán bộ quản lý giáo dục, giáo viên, nhân viên.

Số lượng thừa thiếu giáo viên từ 13 tỉnh trong khu vực theo định mức năm học 2018-2019, ĐBSCL còn thiếu 11.637 giáo viên mầm non, 2.583 giáo viên tiểu học, 2.157 giáo viên THCS, 401 giáo viên THPT. Tuy nhiên, toàn vùng cũng thừa 1.686 giáo viên tiểu học, 1.073 giáo viên THCS, 3.579 giáo viên THPT.

Ghi nhận tại Kiên Giang, năm 2014, dù đã bước vào năm học mới, song, tỉnh Kiên Giang vẫn còn thiếu khoảng 1 ngàn giáo viên ở các cấp bậc học, đặc biệt là cấp mẫu giáo. Đến năm học 2018, sau gần 10 năm thiếu giáo viên cục bộ, toàn tỉnh vẫn còn thiếu hơn 800 giáo viên, trong đó phần lớn là giáo viên mầm non với khoảng 500 giáo viên. Sang năm học 2018 – 2019, toàn tỉnh Kiên Giang vẫn còn thiếu hơn 600 giáo viên, trong đó chủ yếu là giáo viên mầm non. Đây là tỉnh được đánh giá là tỉnh thiếu giáo viên nhiều nhất trong khu vực ĐBSCL.

Ông Ninh Thành Viên, Phó giám đốc Sở Giáo dục và đào tạo tỉnh Kiên Giang cho biết thêm:   

"Chủ yếu thiếu giáo viên mầm non nhưng lại không tuyển được do nguồn đào vào yêu cầu trung cấp, cao đẳng nhưng nguồn đào tạo ra không kịp nên buộc phải hợp đồng. Khi hợp đồng bên ngoài thì có thể đúng chuẩn hoặc không đúng chuẩn.
Thực tế, tình trạng này đã xảy ra vài năm nay, ngành giáo dục tỉnh  đã kiến nghị nhiều lần đến Đoàn đại biểu Quốc hội, HĐND, Bộ Nội vụ… nhưng vẫn chưa có biện pháp để giải quyết hiệu quả".

Theo bà Nguyễn Thị Minh Giang, giám đốc Sở GD&ĐT năm ngoái Sở Giáo dục không tuyển được giáo viên mầm non do đào tạo không kịp, lương thấp nên nhiều người không dự tuyển về làm việc ở các huyện.

Bà Nguyễn Thị Minh Giang cũng cho biết thêm, kinh phí trả cho giáo viên rất lớn, vẫn là một khó khăn rất lớn với Sở, đồng thời nhận định với việc biên chế giao thấp hơn qua các năm, tình hình thiếu giáo viên, nhân viên càng nghiêm trọng. Rõ ràng, đây không chỉ là khó khăn của riêng Kiên Giang, mà hầu khắp các trường ở các tỉnh ĐBSCL đều tồn tại.

Năm học qua tồn tại tình trạng một số địa phương vẫn còn tình trạng thừa, thiếu giáo viên cục bộ; nhiều tỉnh còn thiếu giáo viên mầm non, phổ thông theo định biên quy định. Một số địa phương thực hiện tinh giản biên chế đối với ngành Giáo dục khá cứng nhắc, chưa gắn với quy mô phát triển dân số (hằng năm cắt giảm theo lộ trình để đến năm 2021 giảm 10%), do vậy không có biên chế để tuyển mới, dẫn đến thiếu giáo viên, nhất là giáo viên mầm non.

Bà Tăng Thị Ngọc Mai, phó giám đốc Sở Giáo dục và Đào tạo Trà Vinh cho biết, năm học vừa qua, việc thiếu giáo viên thực sự ngày càng trầm trọng hơn: 

"Năm học này do tất cả trẻ 5 tuổi đều được học 2 buổi/ngày, phải có 2 cô dạy/lớp. Hơn nữa các cô mầm non nghỉ hộ sản cũng nhiều, có trường có tới 6 cô nghỉ hộ sản nên việc thiếu giáo viên này càng trầm trọng hơn. Hướng giải quyết chúng tôi sẽ tập trung phần biên chế chưa tuyển đủ, bên cạnh đó xin chủ trương hợp đồng ngoài biên chế để giải quyết tình trạng tạm thời".

Theo khảo sát, tình trạng thừa thiếu giáo viên cục bộ diễn ra ở tất cả các cấp học và ở nhiều địa phương. Số giáo viên thừa chủ yếu ở bậc trung học cơ sở, trong khi đó lại thiếu giáo viên mầm non, tiểu học, đặc biệt là giáo viên dạy các môn Tin học, Ngoại ngữ, Nhạc, Mỹ thuật….  

Trong đó, cả nước thiếu 49.000 giáo viên mầm non, dẫn đến nhiều khó khăn cho cấp học này.

Lý giải về nguyên nhân xảy ra tình trạng thừa, thiếu giáo viên, đặc biệt là ở bậc học mầm non, đại diện Bộ Giáo dục và Đào tạo cho rằng, do du cầu học của trẻ ở các bậc mầm non, tiểu học đang tăng, nhưng giáo viên và quy mô trường lợp không theo kịp tốc độ tăng của trẻ, đặc biệt là tại các Khu đô thị, Khu công nghiệp, Khu chế xuất.

Ảnh minh hoạ

Công tác quy hoạch, dự báo ở các địa phương hạn chế dẫn đến tình trạng thừa thiếu cục bộ giáo viên. Cá biệt, ở một số địa phương xảy ra tình trạng cán bộ trước khi nghỉ hưu đã tuyển dụng một loạt giáo viên mà không tính toán đến nhu cầu thực tế ở từng bậc học khiến giáo viên bậc trung học cơ sở, trung học phổ thông thì thừa, còn bậc mầm non, tiểu học thì lại thiếu. Một nguyên nhân nữa cũng được nhiều địa phương nêu ra đó là khi thực hiện chủ trương tinh giản biên chế thì vừa không được giao chỉ tiêu biên chế lại vừa phải cắt giảm giáo viên dẫn đến thiếu giáo viên ở các cấp học.  

Trước thực tế trên, lãnh đạo Sở Giáo dục & Đào tạo các địa phương đã và đang triển khai nhiều giải pháp, trong đó có các giải pháp “tình thế” nhằm giải quyết nhu cầu dạy và học tăng cao qua các năm cũng như chỉ tiêu được giao. Bà Nguyễn Thị Uyên Thanh – GĐ Sở GD&ĐT tỉnh Vĩnh Long xác định:

"Trong thời gian tới, ngành tiếp tục triển khai chương trình hành động của Tỉnh Uỷ, UBND tỉnh về việc đổi mới căn bản, toàn diện của Giáo dục & Đào tạo. Trong đó tiếp tục đẩy mạnh công tác truyền thông, đặc biệt là nhiệm vụ, chủ trương quan trọng của ngành. Thứ 2, vấn đề mà chúng tôi quan tâm là xây dựng đội ngũ nhà giáo và cán bộ chủ chốt. Đây phải được xác định là khâu then chốt, chúng ta đổi mới thành công hay không thì đội ngũ là nhân tố quyết định". 

Có thể nói, việc thiếu giáo viên ở các địa phương đều có những bất cập riêng. Song, kết quả chung chắc chắn chỉ có một là thực tế này đã và đang trực tiếp gây ảnh hưởng đến mục tiêu đào tạo của các địa phương nếu không có những giải pháp kịp thời, khả thi từ các Bộ, ngành trong thời gian tới.  Thời gian qua, Chính phủ đã giao Bộ Nội vụ chủ trì, phối hợp với các bộ - ngành trong đó có Bộ Giáo dục và Đào tạo tổng hợp, rà soát về dân số từ năm 2015-2018, số lượng học sinh, số lượng giáo viên cả biên chế và hợp đồng để báo cáo Chính phủ và đề xuất phương án giải quyết.

Phó Thủ tướng Vũ Đức Đam nhấn mạnh, các địa phương không tinh giản biên chế một cách cơ học đối với đội ngũ giáo viên:

"Nghị quyết về tinh giản biên chế nêu từ nay đến năm 2021 giảm 10% biên chế hưởng lương, nhưng không phải là cắt 10% biên chế giáo viên.  Nghị quyết sẽ chủ yếu tinh giản biên chế gián tiếp. Còn tinh thần là phải đủ giáo viên để dạy. Sắp xếp trường lớp cũng phải trên điều kiện thực tế ở địa phương, tạo điều kiện thuận lợi cho học sinh và gia đình, bảo đảm học sinh được học 2 buổi/ngày, bảo đảm sĩ số; giáo viên cấp nào dạy cấp đó, không được máy móc điều giáo viên cấp này dạy cấp khác do thừa - thiếu hay tinh giản"

Rõ ràng, mặc dù là khu vực có điều kiện kinh tế phát triển song nhìn từ thực trạng giáo dục và đào tạo của 13 tỉnh ĐBSCL cho thấy còn quá nhiều bất cập trong phát triển giáo dục, đây thực sự là các tỉnh thuộc diện "vùng trũng về giáo dục và đào tạo" cần được quan tâm đầu tư; cần có những chính sách nhằm đưa giáo dục và đào tạo ở các tỉnh ĐBSCL phát triển ngang bằng với mặt bằng chung của cả nước.

Đến thời điểm này, chính quyền địa phương và ban, ngành chức năng đang tích cực giải quyết vấn đề thừa, thiếu giáo viên, nhưng trước những khó khăn đã phân tích, thực trạng thiếu giáo viên vẫn nhiều khả năng tiếp tục xảy ra trong năm học mới cận kề.

Do đó, phải nhìn nhận đây là một thực trạng cấp bách cần giải quyết bằng những giải pháp cụ thể, nghiêm túc và có tầm nhìn. Trước tiên là ở cách quản lý và dự báo nhu cầu đào tạo qua các năm – một công tác được xem là “gốc rễ” của vấn đề. Đồng thời, tực hiện chủ trương của Bộ, ngành GD và ĐT các địa phương đang xây dựng kế hoạch để sắp xếp, tinh giản lại đội ngũ giáo viên một cách hợp lý, tính toán lại định mức của giáo viên từng cấp học, từng địa bàn.

Khi và chỉ khi các công tác trên được nghiêm túc thực hiện, câu chuyện thiếu giáo viên ở năm học mới mới có thể được giải quyết căn cơ!
 

Nghe toàn bộ chương trình tại đây:

 

Bình luận

Thời tiết các vùng
TP. Hà Nội
26,3°С
TP. Hồ Chí Minh
34,2°С
TP. Hạ Long
27,6°С
Nha Trang
28,8°С
Vũng Tàu
28°С

Đi lại

Đô thị

Giải trí

Kinh doanh