ĐANG TẢI DỮ LIỆU...

Liệu có ‘loạn’ camera khi ngành ngành đều lắp và đừng để người dân ‘ấm ức vì bị nhìn lén’ 

Kiều Tuyết - Nguyễn Yên
Ngành giao thông Hà Nội vừa đề xuất khảo sát, lắp bổ sung camera tại những vị trí phức tạp để theo dõi và xử lý phạt nguội các hành vi vi phạm giao thông. Dư luận băn khoăn, liệu có dẫn đến tình trạng chồng chéo, lãng phí trong việc trang bị camera?
Có nên lập quy hoạch cho hệ thống camera ở từng địa bàn khu vực? Và dữ liệu camera cần được tích hợp, xử lý, chia sẻ như thế nào để đạt hiệu quả cao nhất?
Có nên lập quy hoạch cho hệ thống camera ở từng địa bàn khu vực? Và dữ liệu camera cần được tích hợp, xử lý, chia sẻ như thế nào để đạt hiệu quả cao nhất?

Nghe nội dung chi tiết tại đây:

Thời gian qua, việc đẩy mạnh ứng dụng công nghệ thông tin, lắp đặt hệ thống camera trên địa bàn cả nước đã cho thấy hiệu quả.

Hệ thống camera không chỉ phục vụ công tác đảm bảo trật tự, an toàn giao thông mà còn tạo cho người dân sự yên tâm về an ninh.

Tuy nhiên, việc quá nhiều camera ở cùng một nút giao, cùng chiếu về một hướng khiến nhiều người dân Thủ đô cảm thấy thấy lãng phí và ảnh hưởng mỹ quan đô thị.  

“Lắp như thế thì các tên tội phạm sẽ không cãi đi đâu được. Nhưng lắp nhiều quá thì không thích mà chỉ nên lắp ở nhưng nơi cần thiết vì nếu không nó sẽ phí” 

“Ở những nơi công cộng dễ xảy ra tai nạn giao thông, xảy ra cướp giật, ở những chỗ phức tạp thì có thể giúp ích cho việc phạt những hành vi sai phạm”. 

“Hiện nay có nhiều giải pháp công nghệ để tích hợp, đồng bộ hóa tín hiệu camera để tránh việc treo quá nhiều camera tại một ngã tư như hiện nay. Thành phố cần sớm triển khai cái này để tránh chồng chéo, giảm bớt chi phí".

Theo nhiều chuyên gia, việc sử dụng hệ thống camera giám sát trong công tác đảm bảo an ninh trật tự đã phát huy tính những hiệu quả tích cực.

Nhờ hệ thống này, giảm thiểu được sự có mặt của lực lượng chức năng trên đường, nhưng vẫn giám sát được tình hình trật tự, an toàn giao thông, góp phần tạo chuyển biến tốt tình hình trật tự, an toàn giao thông và nâng cao ý thức tự giác chấp hành pháp luật của người tham gia giao thông. 

Hệ thống camera hiện có đã đáp ứng được yêu cầu thực tiễn, phù hợp với xu thế phát triển, hiện đại hóa trong quản lý về trật tự, an toàn giao thông, hướng tới mục tiêu xây dựng đô thị thông minh.

Ông Võ Đỗ Thắng, chuyên gia an ninh mạng nêu đánh giá:

“Ứng dụng camera đã được chứng minh là hiệu quả vì qua hệ thống này có thể truy tìm được tội phạm, hỗ trợ xác minh các sự việc xảy ra để đưa ra giải pháp, cách khắc phục. Nó đem lại nhiều tiện ích cho người dân nên việc sở ban ngành sử dụng camera cho các mục đích cộng đồng thì sẽ đem lại lợi ích cho cộng đồng”.

Mặc dù mang lại những ý nghĩa thiết thực, song thực trạng hiện nay là mỗi dự án camera giám sát, xử phạt vi phạm giao thông lại do từng đơn vị riêng rẽ triển khai, chỉ mang tính đơn lẻ và không có tiêu chuẩn chung, nên không kết nối được với nhau, dẫn đến lãng phí nguồn lực đầu tư. 

Trong khi đó, việc đầu tư theo hình thức xã hội hóa chưa thực hiện được do chưa được cụ thể hóa trong các văn bản quy phạm pháp luật về cơ chế hoàn vốn cho nhà đầu tư.

Ông Trần Hữu Minh, Phó Chánh Văn phòng Ủy ban An toàn giao thông quốc gia cho rằng, thực tế cho thấy, có nơi cần camera an ninh, có nơi cần camera giám sát để "phạt nguội", có nơi chỉ cần camera để giám sát, có nơi cần tất cả các tính năng này. 

Bởi vậy, cần có phương án quy hoạch chi tiết cho từng địa bàn khu vực, từ đó đầu tư theo yêu cầu; đồng thời, cần có trung tâm xử lý thông tin, phần mềm phân tích tổng hợp và chia sẻ dùng chung dữ liệu cho các cơ quan có liên quan thì hiệu quả sẽ rất cao. Cơ quan chức năng có thể nghiên cứu lắp đặt camera di động và thay đổi địa điểm lắp đặt. 

Trước khi đầu tư, nên có phân tích đánh giá chi tiết nhu cầu, qua đó có thể đầu tư camera tại từng vị trí với những tính năng phù hợp. Sau khi có hệ thống camera, cần có quy định cụ thể về việc bảo mật, phân tích, xử lý, chia sẻ giữa các lực lượng chức năng. 

“Có thể khẳng định rằng, có những nơi có quá nhiều camera trong khi mục tiêu chung cũng chỉ để giám thôi nên chúng ta hoàn toàn có thể tích hợp lại vào một camera. Ngược lại có những nơi cần camera thì chưa có nên đây là thực trạng đang gây chồng chéo, lãng phí, gây mất mỹ quan đô thị. Chúng ta nên có phương án quy hoạch chi tiết, từ đó có phương án đầu tư phù hợp, chia sẻ và bảo mật thông tin thì hiệu quả của hệ thống sẽ rất cao”.

Đồng tình với quan điểm phải có quy định cụ thể về bảo mật, Luật sư Đặng Văn Cường, Văn phòng luật sư Chính Pháp cho rằng, muốn áp dụng công nghệ giảm được tiêu cực, các phần mềm giám sát xử lý vi phạm cần được kiểm định về tính bảo mật thông tin, tránh sự can thiệp của con người vào quá trình tự động hóa, lập biên bản. 

Mặt khác, hiện nay pháp luật chưa có quy định trong trường hợp nào lắp đặt camera thì phải có cảnh báo, thông báo về việc ghi hình từ camera, nên việc sử dụng hình ảnh thu được từ camera phải hết sức thận trọng. Luật sư Đặng Văn Cường cho rằng cần bổ sung quy định về biển báo vị trí lắp đặt camera cho người dân biết:

“Khi lắp đặt camera nơi công cộng như đường phố thì nên có cảnh báo, không phải cảnh báo để người dân trốn tránh vi phạm mà thể hiện sự công khai giám sát. Chẳng hạn khi họ có hành động với tính chất đời tư cá nhân hoặc có người không muốn bị công khai hình ảnh riêng tư thì họ sẽ được cảnh báo trước”

Ở các quốc gia trên thế giới cũng không có một quy trình hay khuôn mẫu chuẩn cho việc ứng dụng camera phục vụ giám sát, đảm bảo an ninh trật tự. Tuy nhiên, để nâng cao hiệu quả sử dụng của hệ thống này, ông Nguyễn Văn Thạch, Vụ trưởng Vụ An toàn Giao thông, Bộ GTVT cho biết: 

Tại nhiều nước hiện nay, chỉ một cơ quan quản lý có thẩm quyền lắp camera giám sát giao thông, qua đó sẽ thống nhất trong cách vận hành, sử dụng.

Nếu tích hợp các camera giám sát giao thông lại với nhau thì vẫn đảm bảo hiệu quả công việc cụ thể của từng cơ quan, qua đó sẽ tiết kiệm được chi phí do không phải lắp nhiều camera tại cùng một chỗ như hiện nay.

Việc công khai các khu vực có camera không chỉ để cảnh báo, phòng ngừa các hành vi vi phạm pháp luật, mà còn để mỗi người dân biết và tự điều chỉnh ứng xử của mình sao cho phù hợp với nơi công cộng
Việc công khai các khu vực có camera không chỉ để cảnh báo, phòng ngừa các hành vi vi phạm pháp luật, mà còn để mỗi người dân biết và tự điều chỉnh ứng xử của mình sao cho phù hợp với nơi công cộng

Việc áp dụng khoa học công nghệ, đầu tư hệ thống camera giám sát là cần thiết, nhưng khi nhiều ngành, nhiều đơn vị cùng lắp đặt camera vì những mục tiêu riêng rẽ sẽ gây ra chồng chéo, lãng phí.

Vậy làm sao để hệ thống camera phát huy hiệu quả, cả cơ quan chức năng lẫn người dân đều được hưởng lợi ích từ hệ thống này? 

“Đừng để người dân ấm ức vì bị nhìn lén” 

Khi chi phí đầu tư lắp đặt camera không còn quá đắt đỏ, người người, nhà nhà mạnh dạn trang bị camera để hỗ trợ giám sát an ninh.

Trộm cắp, cướp giật, nghiện hút ở các địa bàn nóng, phức tạp trước đây tại TP.HCM, Đà Nẵng và nhiều thành phố lớn đã cải thiện rõ rệt, kể từ khi camera vươn tới từng góc đường, con hẻm.

Các tình huống gây tranh cãi về giao thông cũng được sáng tỏ nhờ có camera giám sát hành trình. Các hành vi phạm pháp được phát hiện, xử lý kịp thời nhờ “mắt thần” theo dõi.

Trang bị hệ thống camera và kết nối dữ liệu để giám sát an ninh, phục vụ quản lý điều hành, là một trong các điều kiện không thể thiếu khi xây dựng thành phố thông minh, và là giải pháp hiệu quả tận dụng lợi thế của công nghệ, kỹ thuật để thực hiện các nhiệm vụ công, thời kỳ số. 

Tuy nhiên, khi người người, nhà nhà lắp camera, ngành ngành cùng đầu tư camera, thì cũng xuất hiện những vấn đề cần lưu ý. 

Thứ nhất, về tính hiệu quả: Không kể các camera của tư nhân, riêng các cơ quan ban ngành Nhà nước ở đô thị đã có khá nhiều hệ thống camera.

Nếu cùng một khu vực có nhiều camera của các ngành, các cơ quan khác nhau, thì vừa gây phức tạp, chồng chéo trong lắp đặt, vừa gây lãng phí trong đầu tư. 

Điều này sẽ được khắc phục khi Thành phố có khảo sát kỹ nhu cầu, lập quy hoạch chi tiết và lên phương án khoa học bố trí hệ thống camera ở từng khu vực, địa bàn, tùy theo mức độ phức tạp của tình hình, tùy vào nhu cầu khai thác dữ liệu.

Thứ hai, về an toàn và bảo mật thông tin. Đã có những trường hợp camera “phản chủ” khi bị hacker tấn công, thay vì phục vụ giám sát an ninh, lại trở thành dụng cụ theo dõi, thu thập thông tin của người dùng.

Các thông tin về an toàn tài sản, bí mật đời tư cá nhân có thể bị lộ, lọt qua hệ thống camera và nhất là khi công nghệ IOT- kết nối vạn vật ngày càng trở nên phổ biến. 

Tất nhiên, với mức đầu tư tốt hơn, hệ thống camera của cơ quan nhà nước, bộ ban ngành có thể có độ bảo mật cao hơn, nhưng khả năng này không phải là không thể xảy ra, khi mà tội phạm công nghệ cao ngày càng trở nên nguy hiểm khó lường. 

Hơn nữa, nếu xảy ra trường hợp lộ, lọt thông tin cá nhân, gây phiền toái bất lợi cho cá nhân, tổ chức, thì ai sẽ chịu trách nhiệm, và quy định nào bảo vệ người dân?  Các điểm trống pháp luật này cần được sớm bổ sung trước khi đồng loạt lắp và kết nối dữ liệu giữa các hệ thống camera đó.

Thứ ba, về cảnh báo công khai ở những khu vực công cộng có camera giám sát: đây là yêu cầu bắt buộc ở nhiều quốc gia hiện đại, đang sử dụng hệ thống camera như một công cụ kinh tế và hiệu quả để phục vụ giám sát và điều hành, thay vì phải đưa cảnh sát xuất hiện khắp nơi. 

Việc công khai các khu vực có camera không chỉ để cảnh báo, phòng ngừa các hành vi vi phạm pháp luật, mà còn để mỗi người dân biết và tự điều chỉnh ứng xử của mình sao cho phù hợp với nơi công cộng, tránh các hành động riêng tư quá mức, hoặc phản cảm, thiếu văn hóa. 

Thực tế, ở các thành phố như Atlanta của Mỹ, London của Anh, các đô thị của Nhật Bản, hay 8 thành phố hàng đầu Trung Quốc.. nơi có camera dày đặc và được cảnh báo công khai, người dân không những không cảm thấy khó chịu, mà coi như đó là một sự bảo đảm để họ yên tâm hơn về trật tự an ninh. 

Và đó cũng là yêu cầu cần có, để người dân cảm thấy được tôn trọng quyền bí mật riêng tư, quyền tự điều chỉnh hành vi của mình, mà không ấm ức vì bị “nhìn lén”.
 

Bình luận

Thời tiết các vùng
TP. Hà Nội
27°С
TP. Hồ Chí Minh
26°С
TP. Hạ Long
27°С
Nha Trang
25°С
Vũng Tàu
25,5°С

Đi lại

Đô thị

Giải trí

Kinh doanh

Diễn đàn