ĐANG TẢI DỮ LIỆU...

Giao thông thông minh: Bắt đầu từ công nghệ giám sát 

Quách Đồng
Dữ liệu về vị trí, tốc độ của xe cũng cho phép xác định được ùn tắc hay sự cố trên tuyến để có sự điều hành, điều chỉnh phương tiện kịp thời sang hướng khác, tránh để hành khách phải chờ đợi quá lâu trên xe, đồng thời giảm bớt căng thẳng cho các khu vực giao thông đang nóng.
Trung tâm điều hành xe buýt căn cứ vào dữ liệu truyền trực tiếp từ các xe buýt để điều hành hoạt động xe buýt trên thực tế và giám sát, phát hiện những trường hợp vi phạm của tài xế xe buýt (Ảnh: Tuổi trẻ)
Trung tâm điều hành xe buýt căn cứ vào dữ liệu truyền trực tiếp từ các xe buýt để điều hành hoạt động xe buýt trên thực tế và giám sát, phát hiện những trường hợp vi phạm của tài xế xe buýt (Ảnh: Tuổi trẻ)

Nghe nội dung chi tiết tại đây:

Giảm chi phí về người, thời gian

Trung tâm điều hành xe buýt - Tổng công ty vận tải Hà Nội, một ngày cuối năm. 6 cán bộ nhân viên đang tập trung cao độ. Chỉ vào từng dầu đỏ chi chít trên các màn hình máy tính, anh Nguyễn Minh Tuấn, Trưởng trung tâm cho biết, đội ngũ tại đây chỉ chưa đến 10 người, nhưng đảm nhận giám sát chặt chẽ toàn bộ hoạt động của hơn 1.200 xe buýt tại 76 tuyến và mạng lưới tuyến đang vận hành.

Click vào một dấu đỏ trên màn hình máy tính, gần như ngay lập tức, các thông tin về phương tiện được thể hiện rõ, từ biển sổ, vị trí, tốc độ, hành trình phương tiện…

Anh Tuấn chia sẻ, thông qua thiết bị giám sát hành trình lắp đặt trên từng chiếc xe buýt, toàn bộ dữ liệu phương tiện đang chạy trên toàn mạng lưới sẽ được cập nhật tức thời về trung tâm, từ đó giúp cơ quan quản lý điều hành một cách hiệu quả:

"Với việc theo dõi được vị trí chính xác của các xe và với những công cụ hỗ trợ thêm thông qua hệ thống phần mềm GPS thì chúng tôi cũng đưa ra được những phương án điều hành, phương án điều chỉnh làm sao cho hợp lý nhất để đem lại dịch vụ tốt nhất cho hành khách".

Anh Nguyễn Minh Tuấn cũng cho biết, trước đây, khi chưa có thiết bị giám sát hành trình thì việc kiểm soát hoạt động của các phương tiện và lái xe phải thông qua nhân lực tại vị trí chốt chặn trên tuyến, chốt chặn đầu cuối. Đồng thời, cũng phải thông qua các nhân viên trực tại vị trí điều hành để chuyển thông tin về phương án điều hành đến công nhân, lái xe và nhân viên bán vé. Với hơn 1.200 phương tiện đang khai thác, việc dùng nhân lực quản lý là điều không khả thi.

Tuy nhiên, sau khi các xe buýt được lắp đặt thiết bị giám sát hành trình, thì toàn bộ hoạt động của buýt được quản lý giám sát theo thời gian thực, mà không cần người cắm chốt. Dữ liệu về vị trí, tốc độ của xe cũng cho phép xác định được ùn tắc hay sự cố trên tuyến để có sự điều hành, điều chỉnh phương tiện kịp thời sang hướng khác, tránh để hành khách phải chờ đợi quá lâu trên xe, đồng thời giảm bớt căng thẳng cho các khu vực giao thông đang nóng.

Phân tích cụ thể về hiệu quả của thiết bị giám sát hành trình đối với công tác quản lý, ông Nguyễn Hoàng Hải, Giám đốc trung tâm quản lý và điều hành giao thông đô thị Hà Nội cho biết, tiện ích lớn nhất với cơ quan quản lý do hệ thống này mang lại là quản lý dịch vụ vận tải hành khách công cộng một cách, minh bạch, giảm chi phí về người, về thời gian.

Bên cạnh đó, từ những dữ liệu thu thập được thông qua hệ thống, cơ quan quản lý dễ dàng tổng hợp những diễn biến về khách, về chuyến lượt để có điều chỉnh cho phù hợp với tình hình giao thông và nhu cầu của người sử dụng:

"Ví dụ chúng ta tham gia giao thông, có bản đồ giao thông trực tuyến hoặc thông qua những bảng giao thông chúng ta có thể biết được rằng khu vực nào chúng ta đang đến, khu vực nào ùn tắc để chúng ta lựa chọn hành trình cho phù hợp".

Người dùng ứng dụng timbuyt.vn trên điện thoại có thể tìm kiếm đường đi của xe buýt cũng như tra cứu thông tin các tuyến buýt về lộ trình, điểm dừng đỗ, thời gian xe tới...
Người dùng ứng dụng timbuyt.vn trên điện thoại có thể tìm kiếm đường đi của xe buýt cũng như tra cứu thông tin các tuyến buýt về lộ trình, điểm dừng đỗ, thời gian xe tới...

Tăng năng lực lưu thông, giảm ùn tắc

Đặc biệt, thông qua hệ thống thiết bị giám sát hành trình, điểm dừng đỗ, Tổng công ty vận tải Hà Nội đã xây dựng hệ thống phần mềm timbuyt.com để phục vụ hành khách tìm xe một cách dễ dàng. Bên cạnh đó, với hệ thống camera lắp đặt trên xe buýt giúp hành khách yên tâm hơn về vấn đề an ninh trật tự. Nói về những tiện ích này, một số hành khách chia sẻ:

"Bằng phần mềm tìm buýt, tôi muốn từ đây đi đến các cơ quan khác thì có thể ngồi ở đây tìm xem điểm buýt gần nhất ở đây là điểm nào, đi xe bao nhiêu thì rất thuận lợi thì đi đến các điểm khác mình vẫn đi xe buýt như bình thường".

"Có cameara hành trình thì hành khách chúng tôi đi rất an tâm, thứ nhất là trong việc đảm bảo trật tự trong xe chúng tôi đi, mà nhất là chúng tôi là người già thì chúng tôi rất cần sự an toàn".

Không chỉ với xe buýt, mà hiện nay, tất cả các ô tô kinh doanh vận tải như taxi, xe khách, xe tải, xe container… đều được lắp đặt thiết bị giám sát hành trình để quản lý được tốt hơn, nắm toàn bộ thông số từ hành trình, tốc độ, vị trí, nơi dừng nghỉ…

Dẫn chúng tôi đi thăm bộ phận An toàn giao thông của doanh nghiệp tại tầng trệt một tòa nhà văn phòng ở Cầu Giấy, Hà Nội, ông Nguyễn Anh Quân, Tổng giám đốc hãng taxi G7 chia sẻ: với hơn 2.000 phương tiện taxi đang hoạt động, các thiết bị giám sát hành trình đang hỗ trợ đắc lực cho công tác quản lý lái xe, quản lý phương tiện và cũng là quản lý chất lượng dịch vụ:

"Những thắc mắc, khiếu nại, khiếu kiện của khách hàng hoặc là những việc khách hàng mất đồ thì việc đó từ trước nếu không có thiết bị giám sát hành trình thì chúng tôi rất vất vả trong vận dụng nghiệp vụ. Tuy nhiên khi có giám sát hành trình thì chúng tôi cũng nhanh chóng tìm được đồ cho khách hàng hơn".

Đó là với phương tiện taxi chủ yếu hoạt động trong khu vực nội đô và các tỉnh lân cận. Còn với các doanh nghiệp vận tải có phương tiện hoạt động phủ khắp trên cả nước và cả nước ngoài, việc lắp đặt thiết bị giám sát hành trình càng thể hiện rõ lợi ích đối với hoạt động quản lý của doanh nghiệp

Tại văn phòng Công ty cổ phần Vận tải- giao nhận và Thương mại Quang Châu (TP. HCM) chi nhánh Hà Nội, ông Phạm Văn Chinh, trưởng đại diện chỉ cần mở máy tính là có thể nắm bắt toàn bộ hành trình, vị trí hiện tại của gần 300 xe container, dù các phương tiện này đang ở bất cứ tỉnh thành nào.

Bên cạnh hệ thống camera giám sát tại 14 trạm dừng nghỉ của công ty trải đềutheo chiều dài đất nước, thì trên từng phương tiện cũng được gắn thiết bị giám sát hành trình nên diễn tiến của từng phương tiện đều được quản lý chặt chẽ:

"Khi anh em đi qua đó thì có điểm dừng chân và mình nhắc nhở thường xuyên và kiểm tra tình hình hàng hóa, hàng lạnh thì kiểm tra nhiệt độ để chạy bảo đảm chất lượng hàng hóa cho khách hàng. Kèm vào đó để cho anh em có thời gian nghỉ ngơi để bảo đảm sức khỏe khi hoạt động lái xe".

Công nghệ giám sát đang giúp các doanh nghiệp vận tải  tổ chức và quản lý hoạt động kinh doanh một cách thông minh hơn, phục vụ xã hội ngày càng tốt hơn. Còn Đối với hoạt động quản lý điều hành giao thông, công nghệ giám sát đang giúp cho việc điều tiết, tổ chức giao thông ngày càng bám sát hơn yêu cầu của tình hình thực tế, nhờ dữ liệu đầu vào đầy đủ, chi tiết.

Mở sẵn một camera đã được thiết kế mẫu, các dữ liệu phương tiện được thiết kế theo màu sắc: đỏ là tắc, to vàng là đường đang ùn, xanh là thông suốt, ông Nguyễn Toàn Thắng, Giám đốc phân ngành giao thông thông minh FPT - đơn vị phối hợp với Sở GTVT Hà Nội xây dựng hệ thống giao thông thông minh cho hay:

"Chỉ cần 1 camera, bằng phần mềm phân tích xử lý hình ảnh thì đọc được, phân biệt được lưu lượng xe máy, ô tô con, xe buýt, xe tải đang đi qua nút. Ở đây cũng phát hiện bao nhiêu xe đi theo từng hướng. Như vậy, chỉ cần một camera là có thể xác định được dòng phương tiện, chiều dài hàng đợi, các phương tiện đi theo hướng nào, vận tốc bao nhiêu..."

Dẫn chứng về kết quả phối hợp thực hiện điều chỉnh tín hiệu đèn theo thời gian thực áp dụng tại ngã tư Phạm Hùng – Dương Đình Nghệ - một nút giao trọng điểm trên trục vành đai 3 Hà Nội, ông Ngô Mạnh Tuấn, Phó Giám đốc Sở GTVT thành phố cho hay, tại đây thời lượng pha đèn xanh có thể tự điều chỉnh tùy theo lưu lượng phương tiện mỗi hướng. Sau khi áp dụng từ đầu năm 2019, năng lực thông hành của tuyến tăng khoảng 15%, góp phần giảm tình trạng ùn tắc tại nút giao này.

Ông Tuấn chia sẻ, trên cơ sở kết quả này, Sở GTVT sẽ tính toàn để mở rộng áp dụng sang các nút giao khác có mật độ phương tiện giao thông cao vào từng thời điểm:

"Tôi thấy việc sử dụng các camera giám sát này đối với các cơ quan quản lý thì chúng ta cũng không phải căng sức ra để triển khai thực hiện 24/24 mà chúng ta chỉ có tiến hành triển khai thực hiện ở những thời điểm nhất định còn trên cơ sở dữ liệu từ camera giám sát ghi hình lại người ta sẽ truyền về trung tâm và các lực lượng chức năng sẽ triển khai thực hiện. Đây là việc mà thời gian tới sẽ được triển khai rất nhiều trên địa bàn TP. Hà Nội".

Còn đối với công tác đảm bảo trật tự an toàn giao thông, công nghệ giám sát cũng đang đem lại những kết quả rất tích cực trong thời gian qua.

Tại Hà Nội, từ năm 2014, UBND TP. Hà Nội đã đầu tư lắp đặt hệ thống gồm 576 camera, trong đó có hơn 200 camera tự động phát hiện các vi phạm về trật tự an toàn giao thông trên địa bàn. Ngoài ra còn có hơn 300 camera quan sát và đo đếm lưu lượng phương tiện tại những nút giao, những địa bàn trọng điểm.

Chỉ vào tập hồ sơ phương tiện vi phạm cao ngất trên bàn làm việc, Trung tá Nguyễn Minh Thúy, Phó đội trưởng Đội Đèn chỉ huy giao thông, Phòng CSGT Công an TP Hà Nội cho hay, riêng năm 2019, đơn vị đã xử lý gần 2.000 trường hợp vi phạm, chủ yếu là ô tô.

Từ dữ liệu xe vi phạm, CSGT đã gửi thông báo đến chủ phương tiện để xử phạt, đồng thời phạt ngay ở các chốt tiếp theo, nên ý thức của người tham gia giao thông được cải thiện rõ rệt. Trung tá Nguyễn Minh Thúy khẳng định, số liệu vi phạm các năm sau đều thấp hơn năm trước đã minh chứng điều này:

"Đơn vị chúng tôi theo dõi qua hệ thống camera phát hiện thấy một cái xe vi phạm thì sẽ dùng bộ đàm để liên hệ với đơn vị ngoài đường thì khi phát hiện xe đó đi qua điểm cắm chốt hoặc tổ tuần tra thì họ sẽ giữ xe của người vi phạm lại và tiến hành lập biên bản".

Công nghệ giám sát được coi là một trong các “trụ cột” về công nghệ của giao thông thông minh
Công nghệ giám sát được coi là một trong các “trụ cột” về công nghệ của giao thông thông minh

Cần một cơ sở dữ liệu chia sẻ

Công nghệ giám sát được coi là một trong các “trụ cột” về công nghệ của giao thông thông minh. Với nguồn dữ liệu khổng lổ thu được từ thiết bị giám sát hành và camera, nếu được tích hợp để phân tích xử lý, sẽ cho phép người dân cập nhật được tình hình giao thông theo thời gian thực, giúp cho việc đi lại trở nên “thông minh” hơn, tiết kiệm thời gian, chi phí và an toàn hơn với những lộ trình tối ưu.

Còn với cơ quan quản lý giám sát, các quyết định quản lý điều hành cũng sẽ chính xác, hiệu quả, kịp thời hơn, từ đó giúp giảm ùn tắc, giảm tai nạn, đảm bảo tốt hơn an ninh trật tự, an toàn xã hội

Tuy vậy, hiện việc chia sẻ, liên kết dữ liệu từ hàngnghìn camera sẵn có vẫn chưa thể thực hiện được. Mặc dù lãnh đạo Sở GTVT Hà Nội khẳng định, Chủ tịch UBND Thành phố là Trưởng ban Chỉ đạo Công nghệ thông tin của Thành phố sẽ yêu cầu các đơn vị trên địa bàn có trách nhiệm chung sức xây dựng hệ thống giao thông thông minh và dự kiến sẽ xây dựng trung tâm điều hành giao thông thông minh trong năm 2020, nhưng đó là mục tiêu đầy thử thách.

Từ kinh nghiệm nhiều năm nghiên cứu lĩnh vực GTVT, ông Vũ Anh Tuấn, Giám đốc trung tâm nghiên cứu GTVT Việt Đức cho rằng, kinh nghiệm tổ chức hệ thống giao thông thông minh tại TP. HCM gần đây cho thấy, để hình thành hệ thống giao thông thông minh thì bắt buộc phải tích hợp được ở 3 mặt: chức năng, kỹ thuật, và thể chế.

Nếu việc chia sẻ dữ liệu giữa các đơn vị không thực hiện được thì không chỉ lãng phí, mà hệ thống giao thông thông minh cũng không phát huy được hiệu quả: 

"Để tích hợp 3 yếu tố đó cần khung kiến trúc tổng thể cho giao thông thông minh ở tầm quốc gia và tầm vùng, khu vực cũng như tầm thành phố. 2 cấp độ đó cần cái khung, trong khung đó có tất cả những yêu cầu về tích hợp, trong đó có một đơn vị đầu mối quản lý nhà nước. Nó phải kết nối giữa Sở và Bộ".

Ở góc độ khác, TS.Trần Hữu Minh, Phó chánh Văn phòng UB ATGT Quốc gia cũng cho rằng, chính sự bất cập trong quá trình triển khai thực hiện các dự án, mà cụ thể là sự kết nối và chia sẻ giữa các cơ quan chức năng chưa đạt hiệu quả cao, đã khiến các dự án giao thông thông minh gặpkhó khăn thực hiện:

"Tôi cho rằng để giải quyết vấn đề như vậy thì chúng ta cần có kế hoạch tổng thể cũng như có một nhạc trưởng để chỉ huy vấn đề kết nối, phối hợp chia sẻ với các cơ quan chức năng. Có như vậy, các dự án triển khai về giao thông thông minh mới đạt hiệu quả".

Tổ chức, điều hành giao thông thông minh là xu thế tất yếu của các đô thị trên thế giới. Hà Nội, TPHCM và một số đô thị nước ta đã cho thấy những quyết tâm mạnh mẽ trong việc triển khai xây dựng giao thông thông minh, và đã có các đề án, các bước xúc tiến cụ thể, tuy còn hơi chậm. 

Trong giao thông thông minh, công nghệ là không thể thiếu, đặc biệt là công nghệ giám sát. Tuy vậy nhiều ý kiến cho rằng, yếu tố tiên quyết vẫn là khả năng chia sẻ, tích hợp về một mối để xây dựng được một cơ sở dữ liệu đầy đủ, chi tiết, cập nhật về mọi hoạt động liên quan đến giao thông vận tải; khả năng phân tích xử lý dữ liệu để làm căn cứ xây dựng chính sách và đưa ra các quyết định chính xác trong quản lý điều hành.

Từ đó, mọi thứ mới có thể trở nên “thông minh” hơn, an toàn và kinh tế hơn, từ việc đi lại của người dân đến hoạt động của cơ quan quản lý.

Đó cũng là mong mỏi của người dân khi nói về những thành phố thông minh dựa trên nền tảng giao thông thông minh:

"Rõ ràng là khi giao thông kết nối thì các hệ thống cảnh báo hoặc là thông tin cũng được kết nối với nhau như vậy thì sẽ mang lại sự chủ động, những thông tin hữu ích cho người tham gia giao thông".

"Em mong muốn quá, bởi vì nếu có kết nối như thế thì mọi người sẽ biết được tình trạng giao thông như nào để mọi người tránh, đi đường khác".
 

Bình luận

Thời tiết các vùng
TP. Hà Nội
23°С
TP. Hồ Chí Minh
27°С
TP. Hạ Long
22°С
Nha Trang
26°С
Vũng Tàu
26°С

Đi lại

Đô thị

Giải trí

Kinh doanh