ĐANG TẢI DỮ LIỆU...

Giới hạn nào cho sự giám sát của người dân đối với lực lượng chức năng? 

Trung Tuyến - Hải Hà
Thực thi quyền giám sát là cần thiết để chống sự lạm quyền. Song, điều này không có nghĩa có thể lạm dụng để cản trở hoạt động nghiệp vụ, cũng như xâm phạm các quyền về hình ảnh cá nhân của nhân viên công vụ.
Trần Đình Sang bị bắt tạm gia về tội "Chống người thi hành công vụ"

Nghe nội dung chi tiết tại đây:

Cách đây vài ngày, các cơ quan Cảnh sát điều tra Công an tỉnh Yên Bái đã thi hành lệnh bắt tạm giam với Trần Đình Sang (ở phường Minh Tân, TP Yên Bái, tỉnh Yên Bái) về tội “Chống người thi hành công vụ” trong vụ việc xảy ra vào ngày 23/3 ở TP Yên Bái. 

Đây cũng là một “anh hùng bàn phím”, ảo tưởng sức mạnh của bản thân và tìm cách lôi cuốn sự chú ý của mạng xã hội bằng những clip tự quay về hình ảnh lực lượng chức năng đang thực thi nhiệm vụ tại nhiều tỉnh thành trên cả nước, trong đó có nhiều tình huống nhân vật Sang cố tình tạo tình huống, gây sự với lời lẽ thô tục, xúc phạm đến danh dự của lực lượng CSGT. 

Chỉ cần gõ chữ “clip Trần Đình Sang” trong vòng 0,64 giây đã có 39,9 triệu kết quả, trong có rất nhiều clip trên Youtube với nhiều tít giật gân, thu hút hàng triệu người xem. Nhiều người dân bày tỏ ý kiến về hành vi này:

"Tôi là người dân, tôi không đồng ý. Bởi vì nó trái với pháp luật của nhà nước, thành thử tôi không đồng ý, không đồng tình. Theo tôi, nhà nước phải có luật, phải kiên quyết, triệt để, làm gương cho người khác, đủ sức răn đe".

"Người dân giám sát là chuyện bình thường. Theo luật thì người dân được giám sát cơ quan chức năng, đó là chuyện bình thường, không vấn đề gì".

"Một số quay video lên thì mọi người sẽ xem, sẽ thấy nó đi ngược lại chuẩn mực đạo đức vì nói bậy, có cử chỉ không tốt".

Thượng úy Đào Việt Long- Phó Trưởng phòng CSGT Công an Hà Nội thừa nhận thực tế, trong số clip này, có những điều phản ánh thực tế nhưng có những cái phản ánh mang tính chất là bôi nhọ, nói xấu lực lượng cảnh sát giao thông nhằm mục đích gây dư luận xấu về lực lượng chức năng.

Trong những trường hợp này, lực lượng CSGT nói riêng và lực lượng thực thi nhiệm vụ gặp không ít khó khăn. Thượng úy Đào Việt Long cho biết: 

"Trong những tình huống như vậy thì cán bộ chiến sĩ, lực lượng được giao cho trực tiếp thực hiện  nhiệm vụ gặp những khó khăn rất lớn như là các đối tượng lôi kéo kích động, lôi kéo người dân xung quanh, kích động người dân tập trung đông người và gây rối trật tự an ninh công cộng. Từ đó gây sức ép lên lực lượng thực thi công vụ, không chấp hành yêu cầu kiểm tra của lực lượng cảnh sát giao thông, nhiều trường hợp có hành vi chống lại người thi hành công vụ."

Chuyên gia xã hội học, TS Trịnh Hòa Bình cho rằng, hiện tượng một số cá nhân thực hiện hành vi quay các clip đối thoại, gây sự, xung đột với các lực lượng CSGT khi đang làm nhiệm vụ cũng là một kiểu vi phạm trật tự xã hội. Hành vi này rất đáng lên án khi nó chỉ phục vụ cho mục đích muốn “nổi tiếng” của một bộ phận cá nhân nhưng lại có sự ảnh hưởng tiêu cực với xã hội, bởi người xem không biết thực chất vấn đề  mà chỉ nhìn nhận những sơ suất, sai lầm của những người thực thi công vụ trong quá trình giao tiếp với người dân.

TS Trịnh Hòa Bình phân tích:

“Điều đáng lên án, đáng chê trách ở chỗ là chính là một kiểu “ bẫy”, đặt các cán bộ của lực lượng CSGT vào tình huống, tình thế phải căng thẳng, đối phó, thậm chí bộc lộ sơ suất trong quá trình giao tiếp với người dân tại những điểm nóng về giao thông…Đây có thể coi là hành vi” gắp lửa bỏ tay người” và cần thiết phải xem xét rất mạnh, rất rõ về động cơ.”

Người dân có quyền giám sát lực lượng chức năng thực thi nhiệm vụ, nhưng phải biết tiết chế quyền giám sát của mình một cách đúng mực, khách quan trong khuôn khổ pháp luật

 

TS Trần Hữu Minh – Phó Chánh văn phòng Ủy ban ATGT quốc gia cho biết, về bản chất, lực lượng chức năng thực thi pháp luật là lực lượng được Nhà nước ủy quyền để giám sát các hoạt động thực thi, tuân thủ pháp luật của người dân. Một xã hội muốn phát triển phải thượng tôn pháp luật, lực lượng thực thi thực hiện đúng theo các nhiệm vụ được giao, trong khi các cá nhân tuân thủ theo quy định của pháp luật và sự kiểm tra, giám sát của lực lượng chức năng. 

Để hạn chế những trường hợp cá nhân có những hành vi gây rối, “gài bẫy” lực lượng chức năng, thì cần quy định rõ trách nhiệm của các lực lượng chấp pháp. TS Trần Hữu Minh phân tích: 

"Việc đầu tiên hết sức quan trọng là cần phải khẳng định được quyền lực của lực lượng thực thi và đảm bảo lực lượng thực thi phải tin thông về nghiệp vụ, gương mẫu khách quan và họ phải công tâm, được đãi ngộ thỏa đáng, có nguồn lực để thực thi được nhiệm vụ được giao. Và phải có quy định rất rõ về trách nhiệm cũng như sự giám sát của công chúng trong quá trình thực hiện nhiệm vụ."

Luật sư Phạm Thành Tài- Công ty Luật Phạm Danh cho biết, những hành vi cố tình gây sự hoặc là dùng những lời lẽ khiêu khích, xúc phạm, làm nhục những người thực thi công vụ có thể bị xử phạt hành chính từ 100 nghìn đến 3 triệu đồng theo Nghị định 167. Tuy nhiên, những hành vi này cũng có thể bị xử lý theo Luật hình sự. Luật sư Phạm Thành Tài nêu dẫn chứng:

“Theo Điều 155 Bộ luật Hình sự. quy định về tội làm nhục người khác, cụ thể là trong những trường hợp mà những cái người xúc phạm nghiêm trọng danh dự, nhân phẩm người khác thì có thể bị phạt cảnh cáo, phạt tiền từ 10.000.000 – 30.000.000 đồng, hoặc là phạt cải tạo không giam giữ đến 3 năm. Hoặc nghiêm trọng hơn thì có thể bị phạt tù từ  3 tháng đến 2 năm.”

Luật sư Tài cho biết thêm, theo quy định của pháp luật hiện hành thì người dân có quyền giám sát đối với hoạt động thi hành công vụ của lực lượng chức năng nhưng mà không được gây cản trở, ảnh hưởng đến hoạt động công vụ. Nếu có hành động cản trở người thi hành công vụ còn có thể bị truy cứu trách nhiệm hình sự đối với tội Chống người thi hành công vụ, quy định tại điều 330 tại Bộ luật Hình sự. Hình thức xử phạt gồm phạt cải tạo không giam giữ đến 3 năm hoặc là phạt tù từ 6 tháng và cao nhất là lên đến 7 năm tù.

Nhiều ý kiến cho rằng,  khi gặp những đối tượng có hành vi gây rối trong khi thực thi nhiệm vụ, lực lượng chức năng, trước hết phải bình tĩnh, giữ đúng tư thế, tác phong, điều lệnh công an nhân dân, tránh để các đối tượng lợi dụng, kích động. Trước hết cần phải giải thích cho người có hành vi vi phạm biết rõ là đã vi phạm pháp pháp luật và yêu cầu chấm dứt ngay cái hành vi đó và yêu cầu giải tán ngay đám đông.

Trong những trường hợp cần thiết có thể cưỡng chế người có hành vi vi phạm pháp luật chấm dứt hành vi. Nếu cố tình không chấp hành, tiếp tục vi phạm thì khống chế đưa về trụ sở UBND hoặc công an phường gần nhất để giải quyết. 

Song song với đó, các cơ quan chức năng cũng cần phải tiếp tục hoàn thiện các cơ chế để làm sao người dân khi không hoàn thành, không đồng ý với cơ quan chức năng một cách nhanh, đơn giản và chúng ta lúc đó có thể phân xử hiệu quả.

Người dân không được lạm dụng quyền giám sát để cản trở hoạt động nghiệp vụ, cũng như xâm phạm các quyền về hình ảnh cá nhân của nhân viên công vụ

Theo quy định của pháp luật, người dân được quyền giám sát lực lượng chức năng thực thi nhiệm vụ, nhưng người dân phải biết tiết chế quyền giám sát của mình một cách đúng mực, khách quan trong khuôn khổ pháp luật.

 

“Giới hạn của quyền giám sát” (Bình luận của Nhà báo Phạm Trung Tuyến – Phó Giám đốc Kênh VOV Giao thông)

Người dân có quyền làm những điều mà luật pháp không cấm! Đó là một trong những nguyên tắc cơ bản được thể hiện trong hiến pháp. Vì thế, khi chưa có bất cứ quy định nào cấm đoán hành vi quay video đối với hoạt động của các lực lượng chấp pháp như cảnh sát giao thông.

Tuy nhiên, việc thực hiện quyền giám sát trực tiếp, thông qua hành vi quay video, có những giới hạn mà người dân cần tôn trọng.

Thứ nhất, đó là việc giám sát đó không được gây cản trở hoạt động tác nghiệp của người thi hành công vụ, cũng như các lợi ích công cộng

Thứ hai, không được sử dụng các hình ảnh đó vào những mục đích xấu như cắt ghép nội dung để phát tán trên các phương tiện công cộng nhằm làm mất uy tín của người thi hành công vụ.

Thứ ba, phải tôn trọng quyền nhân thân của người bị giám sát, mọi hành vi sử dụng hình ảnh cá nhân của bất cứ ai trên phương tiện công cộng cũng cần phải được sự đồng ý của đương sự.

Thực tế, không ít người dân sau khi ghi hình cảnh sát giao thông tác nghiệp đã hồn nhiên đưa vào những lời lẽ bình luận ác ý, thô lỗ và đưa lên mạng xã hội. Hình ảnh nhiều khi được biên tập, chế biến nhằm mục đích bôi nhọ quá trình tác nghiệp của nhân viên công vụ. Đó là chưa kể, khi thực hiện các hành động giám sát, nhiều người còn gây mất trật tự, làm ùn tắc giao thông.

Thực thi quyền giám sát của người dân đối với các nhân viên công vụ là cần thiết để chống sự lạm quyền của nhân viên công vụ.Tuy nhiên, điều đó không có nghĩa là người dân có thể lạm dụng quyền giám sát của mình để cản trở hoạt động nghiệp vụ, cũng như xâm phạm các quyền về hình ảnh cá nhân của nhân viên công vụ.

Nguyên nhân của việc lạm dụng quyền giám sát một phần là bởi ý thức pháp luật của một số người dân không đầy đủ, một phần là bởi hệ thống quy định pháp luật về hoạt động giám sát trực tiếp của người dân chưa rõ ràng. Đặc biệt, việc sử dụng các hình ảnh ghi lại hoạt động công vụ chưa có những quy định về việc sử dụng. 

Đã đến lúc cần quy định rõ, người dân có được tự ý sử dụng các hình ảnh, clip về hoạt động của nhân viên công vụ để đăng tải trên mạng xã hội hay chỉ được sử dụng làm bằng chứng khi quyền và lợi ích của mình bị xâm phạm?

Hình ảnh nhạy cảm của các nhân viên công vụ khi được sử dụng trên truyền thông có cần được làm mờ chân dung hay không?
Những vấn đề này cần được quy định rõ ràng, chi tiết để đảm bảo sự an toàn pháp lý của công dân, cũng như sự an toàn về hình ảnh nhân thân của những người thi hành công vụ.
 

Bình luận

Thời tiết các vùng
TP. Hà Nội
29,7°С
TP. Hồ Chí Minh
34°С
TP. Hạ Long
32°С
Nha Trang
32,5°С
Vũng Tàu
30,6°С

Đi lại

Đô thị

Giải trí

Kinh doanh

Diễn đàn