Việc Tiến sĩ Mai Hồng trao tặng cho Nhà nước tấm bản đồ toàn lãnh thổ Trung Quốc in năm 1904 không có 2 quần đảo Hoàng Sa và Trường Sa không chỉ làm nức lòng giới nghiên cứu mà còn củng cố thêm niềm tin với người dân Việt Nam về chủ quyền thiêng liêng của Tổ quốc. Cùng với các hiện vật, tư liệu về Hoàng Sa và Trường Sa do các nhà nghiên cứu và người dân hiến tặng, việc làm của Tiến sĩ Mai Hồng thêm một lần nữa cho ta hiểu được lòng dân với đất nước.

Theo các nhà khoa học, tấm bản đồ "Hoàng triều trực tỉnh địa dư toàn đồ” do Nhà xuất bản Thượng Hải ấn hành năm 1904 cuối đời nhà Thanh mà Tiến sĩ Mai Hồng công bố hôm 25/7 có giá trị như bản đồ hành chính Trung Quốc ngày nay, là cơ sở pháp lý để xác định chủ quyền, phản ánh nhận thức về cương vực quốc gia. Ở đây là phản ánh nhận thức đương thời của người dân, quan chức, học giả đối với cương giới, lãnh thổ Trung Quốc thời nhà Thanh. Bản đồ ấy thể hiện điểm cực nam của Trung Quốc chỉ dừng lại ở địa giới của đảo Hải Nam ngày nay mà không hề có hình ảnh các quần đảo Trường Sa và Hoàng Sa.
Cùng lúc này, từ bên kia bán cầu, ông Trần Thắng, Chủ tịch Viện Giáo dục văn hóa Việt Nam tại Hoa Kỳ (IVCE) cũng đã mua đấu giá 7 tấm bản đồ khác do các nước phương Tây ấn hành từ cuối thế kỷ 19 đến đầu thế kỷ 20, trong đó đều vẽ lãnh thổ Trung Quốc chỉ giới hạn đến đảo Hải Nam. Ngoài ra, còn có hình ảnh nhiều tấm bản đồ khác liên quan đến chủ quyền của Việt Nam trên biển Đông, trong đó có hai tấm bản đồ vẽ lãnh thổ Việt Nam có hình ảnh quần đảo Hoàng Sa và Trường Sa xuất bản ở châu Âu từ năm 1736.

Ngẫm lại, từ giới nghiên cứu như Tiến sĩ Mai Hồng, hay ông Chủ tịch Viện Giáo dục văn hóa Việt Nam tại Mỹ - Trần Thắng, nhà nghiên cứu Nguyễn Đình Đầu, đến những người sống khép mình trong nếp nhà cổ kính bên kinh thành Huế như ông Phan Thuận An, hay một nông dân quanh năm một nắng hai sương với nghề trồng hành tỏi truyền thống ở Lý Sơn như ông Đặng Lên, ai cũng ý thức được rằng những tấm bản đồ, những Chiếu chỉ, những tờ châu phê của các vị Vua nhà Nguyễn liên quan đến các hoạt động mang tính chủ quyền của Việt Nam đối với các quần đảo Hoàng Sa, Trường Sa đều là báu vật của quốc gia. Hiến tặng những tư liệu quí báu này cho cơ quan chức năng, với họ, không gì ngoài mong muốn được làm dày thêm chứng cứ pháp lý khẳng định chủ quyền Tổ quốc. Thế mới biết, Tổ quốc trong lòng dân Việt Nam thiêng liêng đến dường nào!
"Một tấc bản đồ, vạn tấc quê hương. Một tấc lòng, vạn tấc nhớ thương...". Những câu thơ nằm lòng từ thuở ấu thơ, giờ lớn lên đâu dễ mấy ai quên. Từ 1000 hạt giống chùm ngây do các bạn đoàn viên ở Cam Ranh gom góp trong một đêm, kịp gửi tặng lính đảo để Trường Sa ngày một xanh hơn đến những món quà, những công trình dân sinh mà các cơ quan doanh nghiệp và đồng bào cả nước ủng hộ xây dựng để cơ sở vật chất ở huyện đảo Trường Sa ngày một khang trang hơn; từ cuộc vận động “Góp đá xây Trường Sa” đến chương trình “Tấm lưới nghĩa tình”, kêu gọi mọi người chung tay giúp ngư dân miền Trung bám biển Hoàng Sa, Trường Sa khai thác hải sản, đến câu chuyện một cựu chiến binh ở Đà Nẵng, mấy năm trời cần mẫn xây cột mốc chủ quyền Trường Sa ngay trước nhà để con cháu biết được đất nước mình rộng lớn ra sao…

Rồi chuyện từ gần 10 năm nay, mỗi ngày 4 lần, trang web: Vn. Baolut.com của Công ty AMI do một số Việt kiều sáng lập tại Mỹ, liên tục dự báo thời tiết trên 2 quần đảo Trường Sa và Hoàng Sa, ai cũng hiểu, cho dù vật đổi sao dời, dù họ chưa có điều kiện về thăm quê Mẹ, trong tâm tưởng những người mang dòng máu Việt, vùng biển đảo ngoài khơi mù sóng ấy, vẫn mãi mãi không xa. Đấy chính là tấm lòng của hàng triệu triệu người con mang dòng máu Lạc Hồng biết yêu đất nước, biết trân trọng từng tấc đất của quê hương.

Khen thưởng, vinh danh những người có công trong việc sưu tầm tư liệu, chứng cứ hay công bố công trình nghiên cứu liên quan đến cuộc đấu tranh bảo vệ chủ quyền biển đảo đối với Hoàng Sa, Trường Sa như lâu nay một số cơ quan, địa phương đã làm là điều cần thiết và kịp thời. Song, cần thiết hơn nữa là phải biết khuyến khích mọi người hiểu rằng: đấu tranh bảo vệ chủ quyền đất nước không chỉ là trách nhiệm của các nhà khoa học, nhà nghiên cứu mà là của toàn thể mấy mươi triệu người Việt Nam, trong nước cũng như nước ngoài.

“Lòng dân như sóng”. Một khi lòng dân đã kết thành làn sóng lớn, chúng ta sẽ dễ dàng vượt qua mọi chướng ngại dễ tiến về phía trước.