ĐANG TẢI DỮ LIỆU...

Dịch nCoV: Phản ứng của Bộ Y tế và niềm tin của công chúng 

Chu Đức - Tuấn Linh - Thục Anh
Một tín hiệu cho thấy, người dân ngày càng có góc nhìn thiện cảm với ngành y trong những ngày dịch bệnh, là những status, những hình ảnh được lan truyền trên mạng về những tin nhắn “ấm áp” mà Bộ Y tế gửi đến từng người dân, dặn dò, khuyến cáo cách phòng chống dịch bệnh.

Nghe nội dung chi tiết tại đây:

Thông tin trên mạng xã hội rất nhanh nhạy và tức thời, nhưng đòi hỏi người đọc cần tỉnh táo để tránh bị tin giả đánh lừa.

Điển hình như ngày 3/2, trên mạng xã hội xuất hiện đoạn ghi âm dài hơn 1 phút nói về số ca mắc bệnh do chủng mới vi rút Corona tại Bệnh viện Chợ Rẫy (TP.HCM), trong đó có nội dung "33 người chết vì bệnh Corona".

Hay thông tin phun thuốc diệt virus từ bầu trời toàn quốc; Việc một tờ báo điện tử giật tít gây hiểu nhầm rằng, người nhiễm nCoV khỏi bệnh vẫn có thể bị nhiễm lại.

Nghiêm trọng hơn, những thông tin sai lệch như vậy lại đi kèm với lời khuyên y tế hay phương thức chữa trị vô căn cứ, gây hiểu nhầm cho người đọc thiếu kiến thức.

nhiều trường hợp bị xử lý vì đưa 'tin vịt' về virus corona
Nhiều trường hợp bị cơ quan chức năng xử lý vì đưa tin giả về virus corona. Ảnh: Tuổi trẻ

Chia sẻ với kênh VOVGT, một số người dân bày tỏ quan điểm:

"Những thông tin đó thì mình cũng không tin đâu, vì nó gây dao động, hoang mang cho mình".

"Thấy chia sẻ rất là nhiều nhưng mà mình chỉ để ý các kênh của nhà nước mình, Bộ y tế người ta gửi vào zalo, tin nhắn thì mình  để ý những kênh đấy".

"Từ đợt mà có dịch corona đến nay thì ở trên facebook cũng đăng rất là nhiều bài và cũng có rất nhiều người đưa thông tin không chính xác lắm lên trên đó. Mình thấy nhiều người đưa lên thì cũng bị xử lý, bị phạt".

Có một thống kê đáng chú ý của ngành Công an: Tính đến ngày 5/2, đã có 170 đối tượng bị triệu tập, xử lý và yêu cầu cam kết, gỡ bỏ những thông tin sai sự thật gây đồn đoán, hiểu lầm trong dư luận liên quan đến dịch viêm phổi cấp do chủng mới virus Corona (hay còn gọi là nCoV).

Chuyên gia xã hội học, PGS.TS Trịnh Hòa Bình phân tích động cơ của việc loan tin đồn thất thiệt trên mạng xã hội:

“Quanh đi quẩn lại vẫn là câu chuyện người ta muốn có sự chú ý của rộng rãi, đông đảo người dân. Vì vậy họ phải tạo nên những thông tin dường như rất chân thật để câu like, câu view. Đằng sau đó là câu chuyện trục lợi. Đây là những hành vi rất xấu, thiếu trách nhiệm xã hội vì họ đã làm tiền trên nỗi đau và sự hoảng loạn của cộng đồng”.

PGS.TS Trịnh Hòa Bình cũng nhấn mạnh, tình trạng lo lắng, hoang mang của người dân cũng bắt nguồn từ việc giật tít, câu view của một số trang thông tin điện tử, báo điện tử. Đây là hành vi cần phải lên án và cần sự vào cuộc, chấn chỉnh nghiêm khắc của các cơ quan có thẩm quyền.

Đồng quan điểm, Chuyên gia truyền thông từ  Học viện Libra Nguyễn Cao Cường cho rằng, với bối cảnh thông tin rất hỗn loạn, đặc biệt là trên mạng xã hội thì đây chính là thời cơ của các tờ báo chính thống.

“Những thông tin hỗn loạn trên mạng xã hội tạo cho công chúng một sự hoang mang rất lớn và họ không biết tin vào nguồn tin nào cả. Đây là lúc mà các cơ quan báo chí chính thống, với khả năng thẩm định nguồn tin, khả năng sản xuất thông tin mang hiệu ứng tích cực cho xã hội. Nếu như tờ báo nào mà tạo dựng được sự tin tưởng, cung cấp được cho công chúng những thông tin chuẩn xác và hữu ích thì chắc chắn đó sẽ là những tờ báo được công chúng ghi nhận”.

Trong khi đó, bác sĩ Lại Thanh Hà - Trưởng khoa Khám bệnh, Bệnh viện Thanh Nhàn tin rằng, sự lo lắng, hoang mang của người dân trước dịch bệnh diễn biến phức tạp là hoàn toàn bình thường. Tuy nhiên, nhiều trường hợp không nắm rõ thông tin về dịch bệnh hoặc chỉ tìm hiểu qua những thông tin trôi nổi trên mạng, dẫn đến hiểu không đúng về biểu hiện của bệnh, gây không ít khó khăn cho các bác sĩ trong công tác khám và điều trị.

“Nên có khuyến cáo là người dân thực hiện đúng các quy định của Bộ Y tế thôi. Không nên nghe theo những thông tin không chính thống, bởi vì những thông tin đó chưa được chứng minh. Nếu được chứng minh thì Bộ Y tế hay tổ chức y tế đã đưa vào khuyến cáo rồi".

Ông Nguyễn Đình Anh – Vụ trưởng Vụ Truyền thông, thi đua, khen thưởng (Bộ Y tế) cho rằng, nếu thông tin chính thống không vào cuộc kịp thời, các thông tin xấu, độc hại có thể bóp méo hệ thống thông tin của các cơ quan chức năng, làm quần chúng nhân dân mất mất niềm tin vào hệ thống thông tin chính thống.

“Ngay tại Bộ Y tế, chúng tôi đã thành lập trang thông tin điện tử thuộc Cổng thông tin điện tử của Bộ Y tế và báo Sức khoẻ đời sống, thường xuyên cập nhật thông tin liên tục. Điểm thứ hai là thường xuyên làm việc với các cơ quan báo chí thông qua gặp mặt báo chí hay qua fanpage của nhóm phóng viên báo chí. Điểm thứ ba, chúng tôi làm việc với các nhà mạng Viettel, Mobiphone, Vinaphone,.. và zalo. Những tin nhắn mà những ngày gần đây chúng ta nhận được đó là những tin nhắn khuyến cáo của Bộ Y tế để giúp cho người dân đọc để biết để tự bảo vệ mình”.

Một tín hiệu cho thấy, người dân ngày càng có góc nhìn thiện cảm với ngành y trong những ngày dịch bệnh, là những status, những hình ảnh được lan truyền trên mạng về những tin nhắn “ấm áp” mà Bộ Y tế gửi đến từng người dân, dặn dò, khuyến cáo cách phòng chống dịch bệnh.
Ông Nguyễn Đình Anh – Vụ trưởng Vụ Truyền thông, thi đua, khen thưởng (Bộ Y tế)

Theo ông Nguyễn Đình Anh, tại Bộ Y tế có một tổ xử lý thông tin gồm nhiều người có tay nghề để đưa thông tin chính thống nhanh nhất đến báo chí, công chúng. Việc “chạy đua” và so kè sòng phẳng với tin giả trên mạng xã hội cho thấy quyết tâm của ngành y trong việc phổ cập kiến thức chính xác đến người dân.

Ông Nguyễn Đình Anh khuyến cáo:

“Chúng tôi, những người làm chuyên môn mong muốn tập trung cao độ cho vấn đề công tác phòng chống, ngăn ngừa, giúp cho người dân không bị bệnh tật, hạn chế những thiệt hại. Để xử lý những tin đồn, đề nghị các cơ quan chức năng chúng ta cùng chung tay và nên xử lý triệt để, nghiêm minh, đừng để phát tán những thông tin thất thiệt, gây tâm lý hoang mang, thậm chí, ảnh hưởng trực tiếp tới những người đang điều trị. Chúng ta hãy bình tĩnh, phối hợp với ngành y tế để cùng nhau giải quyết các vấn đề liên quan đến ngành y tế”.

Một tín hiệu cho thấy, người dân ngày càng có góc nhìn thiện cảm với ngành y trong những ngày dịch bệnh, là những status, những hình ảnh được lan truyền trên mạng về những tin nhắn “ấm áp” mà Bộ Y tế gửi đến từng người dân, dặn dò, khuyến cáo cách phòng chống dịch bệnh.

‘Tả xung hữu đột’ chống dịch trên… mạng

nhiều trường hợp bị xử lý vì đưa 'tin vịt' về virus corona
Tất cả các thuê bao di động của các nhà mạng tại Việt Nam đều đã nhận được tin nhắn cảnh báo về dịch corona từ Bộ Y tế

Trong cuộc họp báo cập nhật tình hình phòng chống dịch nCoV tại Hà Nội mới đây, một lãnh đạo Bộ Y tế chia sẻ bên lề với tôi rằng: “Chúng ta hiện nay phải phòng dịch ở ngoài đời lẫn trên mạng”.

Đây không phải lời bông đùa, nó thể hiện ý chí của ngành y tế trước một thứ cũng đáng sợ tương tự dịch bệnh - Khủng hoảng thông tin.

Mạng xã hội đã mở ra phương thức truyền tải thông tin rất thuận tiện nhưng cũng có những mặt trái. Tin giả lộng hành kiểu “Việt Nam đang giấu dịch”, những tin đồn thất thiệt về số người mắc và tử vong ở nước ta do virus Corona được chia sẻ từ các hội nhóm kín đến hội nhóm công khai, thậm chí loan tin qua cả người nổi tiếng, nghệ sĩ có tầm ảnh hưởng.

Hậu quả nhận thấy rõ những ngày qua là tâm lý hoảng loạn, nhu cầu tích trữ nhu yếu phẩm, dụng cụ phòng dịch trong dân tăng đột biến, phá vỡ thế cân bằng cung cầu của thị trường, dẫn đến hàng loạt hành vi găm hàng, tạo sự khan hàng giả, đẩy giá trục lợi.

Ngoài ra, tận dụng sự hiếu kỳ, thiếu kiến thức của một số người, những phần tử chống phá loan tin, hạ thấp uy tín của ngành y tế và chính quyền Việt Nam trong việc ứng phó với dịch bệnh.

Rất đáng mừng, khi quý vị thính giả nghe chuyên mục này, thời điểm gần 1 tháng sau khi dịch nCoV xâm nhập vào Việt Nam, tình hình điều trị đang có những kết quả khả quan, khi đã có 3 bệnh nhân khỏi bệnh, được xuất viện.

Sự chuẩn bị và năng lực ứng phó của nước ta đã được Tổ chức Y tế thế giới công nhận. Trên “mặt trận” chống tin giả, các thông tin chính thống đang từng bước đẩy lùi những thứ độc hại khỏi môi trường mạng.

Tiếp xúc với những người làm truyền thông Bộ Y tế những ngày này, mới hiểu được tinh thần mà Thủ tướng đã chỉ đạo: “Chống dịch như chống giặc”.

Mỗi chuyên viên truyền thông, mỗi cán bộ quản lý, giám đốc bệnh viện đều trở thành một chiến sĩ trên mặt trận thông tin.

Bản tin tình hình dịch trên thế giới và Việt Nam từ Trung tâm đáp ứng khẩn cấp sự kiện y tế công cộng Việt Nam được cập nhật hàng giờ.

Mỗi ngày, hàng chục văn bản và sản phẩm truyền thông ở dạng infographic, video ngắn khuyến cáo, hướng dẫn phòng dịch được phát hành.

Hàng trăm người trực tổng đài đường dây nóng 24/24 để giải đáp kịp thời thắc mắc, phản ánh của người dân.

Bất cứ một thông tin sai nào sai lệch đều được thông báo rộng rãi trên Group các phóng viên báo chí theo dõi ngành y tế, và ngay ở trên tường của người có trách nhiệm phát ngôn.

Đôi khi, báo chí chưa kịp hỏi, thông tin chính thống phủ nhận tin giả đã được phát đi. Đơn cử như Giám đốc Bệnh viện Chợ Rẫy chủ động đăng tin trên Facebook cá nhân phủ nhận tin đồn 33 người nhiễm nCoV tại đây hôm 3/2.

Hay Trung tâm kiểm soát bệnh tật Hà Nội lên tiếng bác bỏ thông tin 4 người nhiễm nCoV tại Long Biên hôm 5/2.

Cũng không có gì lạ khi những thông tin chính thống được like, share với con số hàng chục nghìn lượt tương tác. Điều này chứng minh rằng, công chúng không chỉ hứng thú với tin giả, với các thuyết âm mưu.

Thông tin chính thống nếu kịp thời, chính xác và hấp dẫn vẫn luôn được đón nhận.

Cách mà ngành y ‘tả xung hữu đột’ ở mặt trận thông tin trong những ngày dịch nCoV chưa hẳn là hình mẫu chuẩn, nhưng sẽ là một tham chiếu đáng giá với các Bộ, ngành khác.

Bởi người dân vẫn theo dõi thông tin, tức họ vẫn còn niềm tin vào ngành đó./

Bình luận

Thời tiết các vùng
TP. Hà Nội
18°С
TP. Hồ Chí Minh
30°С
TP. Hạ Long
20°С
Nha Trang
25°С
Vũng Tàu
26,4°С

Đi lại

Đô thị

Giải trí

Kinh doanh

Diễn đàn