ĐANG TẢI DỮ LIỆU...

Để Hà Nội không còn điệp khúc “Hễ mưa là ngập” 

Chu Đức - Tuấn Linh - Ngọc Giang
Cứ đến mùa mưa, người dân thủ đô lại đối mặt với ngập lụt, tắc đường. Mặc dù đã có nhiều giải pháp, nhưng hàng chục năm qua, tình trạng này vẫn chưa thể xử lý triệt để.

Nghe nội dung chi tiết tại đây:

Mưa gây ngập tại các tuyến phố Hà Nội.

Sau đợt nắng nóng đầu mùa, Hà Nội đã xuất hiện một số cơn mưa dông trên diện rộng. Không khí đã trở nên dịu mát hơn hẳn, tuy nhiên hàng chục điểm ngập úng cũng theo quy luật “đến hẹn lại lên”.

Cứ đến mùa mưa, người dân thủ đô lại đối mặt với tình trạng ngập lụt, tắc đường, mặc dù đã có nhiều giải pháp nhằm xóa bỏ, hạn chế các điểm ngập úng, nhưng hàng chục năm qua, tình trạng này vẫn chưa thể xử lý triệt để. Còn người dân thì vẫn ngao ngán với cảnh “Hà Nội mùa này phố cũng như sông”.

Một số người dân sinh sống tại khu vực quận Hoàn Kiếm, Đống Đa, Hà Nội cho biết:

“Mấy năm gần đây cơ sở hạ tầng phát triển nhiều quá, cống rãnh thì không đồng bộ, đào lên lấp xuống cho nên tất cả các hố ga không tiêu thụ được, ngập lụt là đúng thôi. Mưa xong là nước đến lưng đầu gối ngay”.

“Hà Nội thì năm nào cũng bị ngập lụt, mỗi lần phải đi ra đường thì rất khó khăn ví dụ như tắc đường, đông lắm. Nhiều khi cần đi đến cơ quan sớm, đúng giờ thì không thể nào đi đúng giờ được, cống rãnh cũng bốc mùi lên hôi thối”.

“Xây dựng tràn lan, quy hoạch tổng thể về thoát nước không có, không có một cái nhìn xa, xây dựng cũng tự phát, ý thức của người dân ví dụ như vứt rác hoặc là xây nhà lấn ra những đường xả chung. Phải làm sao cải thiện được hệ thống thoát nước toàn bộ, nếu chưa có giải pháp tổng thể, chỉ từng vùng thì chắc là khó”.

Các trận mưa lớn đầu mùa mới đây đã khiến nhiều điểm ngã tư và một số tuyến phố chìm trong biển nước. Điển hình như tại quận Hoàn Kiếm có ngã tư Phan Bội Châu – Lý Thường Kiệt, ngã tư Tạ Hiện – Lương Ngọc Quyến hay ngã tư Trần Quốc Toản – Quang Trung, tại quận Đống Đa có tuyến đường Nguyễn Khuyến, Phạm Ngọc Thạch… đây là các điểm ngập úng trong số hàng chục điểm mà đơn vị thoát nước Hà Nội cần phải nhanh chóng khắc phục trước khi mùa mưa đang cận kề.

Năng lực thoát nước của Hà Nội chưa đáp ứng được tình hình thực tế. Ảnh: Sức khỏe đời sống

Trao đổi với VOV Giao thông, TS. Phạm Tuấn Hùng, giảng viên bộ môn cấp thoát nước, khoa kỹ thuật môi trường, đại học Xây dựng cho rằng, có hai đặc điểm khách quan dẫn đến việc Hà Nội dễ dàng ngập úng khi có mưa. Thứ nhất, địa hình thành phố nhìn chung khá thấp, với cao độ nằm chủ yếu trong khoảng 5-7m, thấp hơn mực nước lũ ở khu vực Hà Nội trên sông Hồng. Trong khi mùa mưa sông Hồng có thể dâng tới 9-10m, trên sông Đáy là khoảng trên 6m.

Thứ hai, đặc điểm mưa ở Hà Nội trung bình trong khoảng 1.600 – 1.700 mm/năm và tới 85% lượng mưa này lại tập trung vào thời gian từ tháng 5 đến tháng 10. Kết hợp với biến đổi khí hậu tạo thời tiết cực đoan, có những cơn mưa ở Hà Nội thậm chí kéo dài từ 2-3 ngày, cường độ mưa trên 400mm thì các hệ thống thoát nước hiện tại khó mà đảm đương được.

TS. Phạm Tuấn Hùng nêu nguyên nhân quan trọng khác đến từ quá trình đô thị hóa:

“Hiện nay, chúng ta có thể thấy là quá trình đô thị hóa rất nhanh. Nó dẫn đến hai thứ. Chuyện thứ nhất các hệ thống hạ tầng kỹ thuật, đặc biệt là hệ thống thoát nước, với yêu cầu đòi hỏi là vốn đầu tư rất lớn thì sẽ không đủ kinh phí để đáp ứng tốc độ đô thị hóa này. Thứ hai là việc đô thị hóa thì dẫn đến việc cứng hóa các mặt phủ, dẫn đến lượng nước thay vì ngấm vào đất thì bây giờ lại tập trung lại và dồn hết vào vùng trũng, rất dễ tràn các ống thoát nước và gây ngập úng cục bộ”.

Cũng theo TS. Phạm Tuấn Hùng, việc tuân thủ quy hoạch xây dựng ở các khu đô thị mới hiện nay còn nhiều bất cập. Thay vì tuân thủ dành diện tích cho cây xanh, mặt nước, các chủ đầu tư lại thu hẹp tỉ lệ này để xây nhà; rồi các đô thị sau đua nhau nâng cao cốt pha nền để khu của mình tránh bị ngập mà không quan tâm đến tác động các khu vực xung quanh.

Trong khi đó, ông Trần Ngọc Chính, Chủ tịch Hội Quy hoạch Phát triển Đô thị Việt Nam nêu quan điểm, bên cạnh năng lực thoát nước chưa đáp ứng được tình hình thực tế, hệ thống thoát nước của Hà Nội còn đang gánh chịu một lượng rác thải lớn lẫn trong nước thải dẫn đến ách tắc hệ thống.

“Chúng ta phải tách nó ra, nước mưa và nước thải phải xử lý riêng, không đi chung được. Thành phố Hà Nội rất lớn, có rất nhiều lưu vực để xử lý, không chỉ mỗi Yên Sở, 2 địa điểm mà chúng ta đang tính. Mà phải đi theo lưu vực, từng khu vực phải có nhà máy xử lý nước thải. Muốn thế phải có nguồn kinh phí lớn, tất cả hệ thống thoát nước phải liên thông với nhau”.

Theo ông Trần Ngọc Chính, việc dùng máy bơm để tiêu thoát nước cục bộ là giải pháp mang tính tình thế và rất tốn kém, vì Hà Nội bằng phẳng và rất rộng. Mấu chốt để thành phố thoát khỏi ám ảnh ngập úng phải là thực hiện tốt quy hoạch vùng, trong đó có quy hoạch về thoát nước, xử lý nước thải tại nguồn.

Đồng quan điểm, ông Phan Hoàng Minh - Phó Tổng Giám đốc Công ty Thoát nước Hà Nội cho biết, việc khơi thông dòng chảy, xử lý rác thải tại nguồn đang được đơn vị đẩy mạnh, nhằm hỗ trợ khả năng tiêu thoát nước của thành phố:

“Hiện nay, Công ty Thoát nước Hà Nội đang xây dựng kế hoạch phối hợp với các cơ quan như Sở TNMT, Sở Xây dựng, Cảnh sát môi trường, chính quyền các Quận, huyện, phường, xã để khảo sát, kiểm tra công tác sản xuất – kinh doanh – dịch vụ; xây dựng cơ sở dữ liệu quản lý nước thải, nghiên cứu áp dụng những công nghệ mới tiên tiến để xử lý nước mặt hồ nội thành bằng chế phẩm Redoxy 3C, bổ cập nước sông hồ như Hồ Tây, sông Tô Lịch... để từng bước giảm ô nhiễm, hạn chế úng ngập cho Hà Nội”.

Theo thống kê của Công ty Thoát nước Hà Nội, thành phố hiện còn 13 điểm ngập ứng, giảm 2 điểm so với năm 2018. Nhằm ứng phó với tình trạng ngập úng mùa mưa năm nay, Công ty Thoát nước Hà Nội đã có kế hoạch cơ giới hóa, hiện đại hóa công tác thoát nước, phối hợp với các đơn vị liên quan như CSGT, thanh tra GTVT, trang bị các camera tại các điểm úng ngập cảnh báo, hướng dẫn nhân dân đi qua các điểm úng ngập khi có mưa lớn.

Hà Nội hiện còn 13 điểm ngập ứng, giảm 2 điểm so với năm 2018

Đánh giá cao nỗ lực của ngành thoát nước, các chuyên gia cho rằng, muốn nâng cao năng lực thoát nước của Hà Nội, cần những chính sách mạnh mẽ và đồng bộ hơn nữa, ví dụ như: xã hội hóa cho các nhà đầu tư tham gia xây dựng các công trình hạ tầng để đổi lấy một số quyền lợi nhất định để nhanh chóng có thêm các nguồn vốn đề đầu tư cho hệ thống thoát nước; quy hoạch các vị trí, bố trí những không gian thích hợp, cần thiết để xây dựng các hồ điều hòa, đồng thời tăng cường năng lực các trạm bơm đầu mối; Ứng dụng các phần mềm mô phỏng về hệ thống thủy văn của đô thị, cho phép mô phỏng, theo dõi các số liệu về mực nước ở trong các cống, hồ điều hòa, ở các công trình đầu mối.

TS. Phạm Tuấn Hùng, giảng viên bộ môn cấp thoát nước, khoa kỹ thuật môi trường, đại học Xây dựng cũng đóng góp ý kiến:

“Chúng ta cần nghiên cứu thành lập trung tâm điều hành hệ thống thoát nước giống như ở trong Tp.HCM. Một đô thị lớn như Hà Nội, khả năng thoát nước nhanh hay chậm lại phụ thuộc mực nước ở trên sông Nhuệ, sông Đáy. Nhưng việc vận hành các hệ thống thủy lợi trên sông Nhuệ chẳng hạn thì lại do bên Nông nghiệp và phát triển nông thôn, tức bên quản lý thủy lợi người ta điều hành. Thế thì khi chúng ta có một trung tâm điều hành như này sẽ thống nhất được quyền lợi của các bên, giải pháp hoạt động cũng như điều hành”.

Bình luận

Thời tiết các vùng
TP. Hà Nội
27,7°С
TP. Hồ Chí Minh
31,6°С
TP. Hạ Long
32,2°С
Nha Trang
39,2°С
Vũng Tàu
31,5°С

Đi lại

Đô thị

Giải trí

Kinh doanh

Diễn đàn