ĐANG TẢI DỮ LIỆU...

ĐBSCL – Phát triển du lịch bền vững gắn với trách nhiệm môi trường vì một đồng bằng xanh 

Giao thông Mekong
Việc phát triển du lịch ở ĐBSCL hiện nay dần được đầu tư bài bản ở nhiều khía cạnh như: tạo điểm nhấn riêng biệt, đa dạng sản phẩm đặc thù mỗi địa phương… nên thu hút khá đông du khách. Tuy nhiên, du lịch nơi đây vẫn hiện hữu không ít nỗi lo, trong đó có nỗi lo về môi trường. 

Nghe nội dung chi tiết tại đây:

Hiện nay, cuộc sống của người dân dần được nâng cao, nhu cầu du lịch, tìm đến các điểm vui chơi giải trí trong thời điểm năm hết, Tết về là điều không thể thiếu. Những ngày Tết, cùng với các điểm hẹn nổi tiếng trên cả nước như Đà Nẵng, Đà Lạt, Nha Trang… hàng loạt những điểm du lịch ở Miền Tây cũng trở nên sôi nổi hơn bao giờ hết.

Thực tế, việc phát triển du lịch ở ĐBSCL hiện nay dần được đầu tư bài bản ở nhiều khía cạnh như: tạo điểm nhấn riêng biệt, đa dạng sản phẩm đặc thù mỗi địa phương… nên thu hút khá đông du khách. Tuy nhiên, du lịch nơi đây vẫn hiện hữu không ít nỗi lo, trong đó có nỗi lo về môi trường. 

chợ nổi Cái Răng
Chợ nổi Cái Răng

Những sớm mùa xuân, khi đến với thành phố Cần Thơ, nhiều khách du lịch không thể bỏ lỡ trải nghiệm nhịp sống của bà con miệt sông nước nơi chợ nổi Cái Răng. Do vừa là điểm trao đổi hàng hóa, vừa là nơi hoạt động du lịch hấp dẫn nhất nhì thành phố, nên ngày tết, nơi này vẫn xuồng ghe tấp nập.

Bức tranh sông nước, mây trời như hòa quyện làm một, điểm xuyến bởi tiếng cười nói giòn tan của khách thương hồ. Thế nhưng, có một thực tế mà hầu như ai cũng nhận ra, đó là tình trạng vứt rác bừa bãi trên tuyến sông này. Đây cũng là tình hình chung ở tất cả các chợ nổi hiện nay khu vực ĐBSCL.

Theo thống kê, mỗi ngày, các chợ nổi trong vùng có trên 2.500 phương tiện ghe tàu neo đậu tấp nập, mua bán, trao đổi hàng hóa. Tuy nhiên, chợ nổi hàng ngày thải trực tiếp xuống sông một lượng rác đáng kể. Các loại rác thải trôi bồng bềnh, trong đó có nhiều chất khó phân hủy, gây ô nhiễm môi trường nghiêm trọng như đồ nhựa, túi nilon...

Dù các đơn vị quản lý tại địa phương hàng ngày, hàng tuần đều tổ chức ra quân trục vớt rác nhưng tình trạng này vẫn không thuyên giảm. Nhiều khách du lịch phàn nàn:

"Chợ nổi thì cũng đẹp, Tết mình cũng du lịch dưới này, thấy cũng thích, chỉ có điều người ta vứt rác bừa bãi quá, nhiều khi thấy vỏ dừa, túi nilong trôi lềnh bềnh nhiều".

"Mình thấy mất mỹ quan quá, khách trong nước, khách quốc tế đến cũng đông mà mình thì làm du lịch còn kém quá".

"Tui thấy mạnh người bán vứt, mạnh khách du lịch vứt, cái này mình phải tuyên truyền để thay đổi nhiều hơn".

Là một đơn vị có nhiều tour, tuyến ở Miền Tây, đồng hành thực tế cùng khách du lịch, chứng kiến nhiều điểm đến trở nên trơ trọi sau quá trình khai thác, anh Mai Quang Thuận – Đại diện Chi nhánh Viettravel tại Sóc Trăng chia sẻ:

"Tình trạng này là chung của cả nước chứ không riêng gì điểm du lịch nào hết, mình phải thừa nhận là đa phần khách nước ngoài thì người ta có ý thức rất nhiều, tức là mình không cần phải nhắc, họ cũng sẽ thực hiện việc để rác ở đâu, đến điểm thì phải gìn giữ bảo vệ tài sản như nào. Còn khách Việt thì không được như vậy. Có thể về mặt chính quyền, lực lượng quản lý không nhiều, rồi kinh phí thực hiện việc thu gom hay xử lý những trường hợp thiếu ý thức cũng rườm rà… nên tất nhiên sẽ có nhiều bất cập, nhưng tôi nghĩ ý thức người dân vẫn là quan trọng".

Tình trạng nhếch nhác bởi rác thải ở quần đảo Nam Du đang khiến khách du lịch ngán ngẩm. Ảnh: Báo Công luận

Ô nhiễm môi trường cũng đang là vấn đề đặt ra cho Kiên Giang trong phát triển du lịch biển hiện nay. Quần đảo Nam Du được mệnh danh là “viên ngọc thô quyến rũ” và được ví như một Phú Quốc khác của tỉnh Kiên Giang. Những năm qua đảo Nam Du là điểm đến lý tưởng của nhiều du khách, bình quân mỗi ngày khoảng 500 - 700 người, vào lễ, Tết lên đến trên 1.000 khách/ngày. Tuy nhiên tình trạng nhếch nhác bởi rác thải đang khiến khách du lịch ngán ngẩm.

Chị Lê Thị Phương Thảo, một du khách từng đến Nam Du cho rằng:

"Tại cầu cảng Nam Du, nhiều người dân địa phương xách cả xô rác đổ xuống biển, thật sự tôi thấy rất buồn. Nếu mà ai cũng như vậy thì còn gì là bãi biển nữa. Đôi khi những hành động nhỏ như vậy thôi, cũng khiến người ta khó chịu và cũng ái ngại khi đến lần sau".

Là địa phương hàng năm đón một lượng lớn khách du lịch, Đảo Ngọc Phú Quốc những năm gần đây luôn trong tình trạng báo động về rác thải, trong đó có rác thải nhựa. Cách đây không lâu, một đoạn bãi biển dài hơn 100m nằm cạnh khu di tích Dinh Cậu được ghi nhận có một lượng rác rất lớn tấp vào; rác nhiều đến nỗi công nhân Ban quản lý công trình công cộng huyện Phú Quốc phải ra quân dọn hơn 1 tuần mà vẫn không hết.

Nhận định về tình trạng ô nhiễm của Phú Quốc hiện nay, ông Văn Ngọc Thịnh, Giám đốc Tổ chức Bảo tồn Thiên nhiên Thế giới (WWF) tại Việt Nam cho biết, sự tăng trưởng nhanh chóng, cùng với công tác quản lý rác thải còn hạn chế, đã liên tiếp gây ô nhiễm nghiêm trọng trên bờ và dưới biển, làm hư hại các rạn san hô và thảm cỏ biển, suy giảm giá trị các bãi biển và do đó ảnh hưởng trực tiếp tới sinh kế của người dân địa phương:

"Đi bất cứ đâu trên hòn đảo Phú Quốc, bất cứ con đường nào, bãi biển nào chúng tôi cũng thấy rác, rác và rác. Nó không đến từ đây mà đến từ các vùng biển lân cận do dòng hải lưu di chuyển về đây cho nên sự tổn thương nếu chúng ta không quản lý và bảo vệ, làm thế nào cho nó bền vững vì môi trường ở đây. Nếu chúng ta không chung tay từ bây giờ thì chúng ta sẽ mất đi môi trường đa dạng sinh học, bị ô nhiễm."

đảo phú quốc
Rác thải ngập tràn đảo ngọc Phú Quốc. Ảnh: Zing

Trước tình hình này, UBND huyện Phú Quốc đã phát động việc thực hiện hoạt động Ngày xanh Đảo Ngọc mỗi tháng một lần, huy động thu gom rác trên toàn huyện đảo; kêu gọi mọi người “Chống rác thải nhựa”, tiến đến ngưng sử dụng đồ nhựa dùng một lần trong tất cả các hoạt động và truyền cảm hứng cho mọi người xung quanh. Ông Huỳnh Quang Hưng, Phó chủ tịch UBND huyện Phú Quốc cho biết:

"Về phía chính quyền địa phương lúc ban đầu chúng tôi sẽ tuyên truyền vận động cho người dân, khách du lịch, các doanh nghiệp ý thức trong vấn đề bảo vệ môi trường liên quan đến vấn đề rác thải, nước thải cũng như vấn đề hôm nay chúng ta bàn đó là rác thải nhựa, thu gom xử lý vận chuyển cho đúng nơi quy định. Bên cạnh đó chúng tôi sẽ tăng cường công tác kiểm tra xử lý những doanh nghiệp, cơ sở kinh doanh gây ô nhiễm môi trường lên quan đến rác thải, nước thải để từng bước làm cho Phú Quốc xanh hơn, sạch hơn, đẹp hơn".

Tiềm năng, lợi thế để phát triển du lịch ở vùng đất “cây lành trái ngọt” này, có lẽ ai ai cũng thấy, cũng biết, nhưng để phát huy hiệu quả, nhất là việc phát triển du lịch và bảo vệ môi trường vì đồng bằng xanh thì dường như còn khá khiêm tốn.

Theo chuyên gia sinh thái Nguyễn Hữu Thiện, nền tảng của sự phát triển nói chung phải dựa trên lợi thế đất và nước. Tuy nhiên, tài nguyên đất và nước của vùng ĐBSCL đang bị đe dọa do thâm canh nông nghiệp. Ngay cả biển và đảo cũng đang bị ảnh hưởng do chất thải, rác thải. Đặc biệt, vấn đề sạt lở làm mất đất, mất rừng tại bờ sông, bờ biển đang ngày càng nghiêm trọng.

Thực tế, trước tác động của BĐKH, tài nguyên đất và nước đang gặp thách thức. Như vậy, muốn phát triển bền vững cần giảm tạo áp lực lên môi trường đất và nước. Phải phát triển tôn trọng theo quy luật tự nhiên. Cần chuyển tư duy nông nghiệp chú trọng số lượng sang chất lượng. Đặc biệt, trong quy hoạch cần phát triển đa ngành, xem du lịch là một phần quan trọng chứ không thể làm riêng lẻ như trước đây. Bởi vì, phát triển du lịch là thân thiện với thiên nhiên, tôn trọng môi trường và đảm bảo được giá trị của đất và nước thì sẽ đảm bảo tính bền vững:

"Để làm du lịch bền vững ở ĐBSCL cần phải tích hợp đa ngành, cho phép lồng ghép, xem du lịch là một phần quan trọng của tích hợp kinh tế xã hội. Phải chuyển tư duy, lồng ghép du lịch vào kế hoạch phát triển kinh tế xã hội của các địa phương. Chuyển hướng nông nghiệp từ thuần túy sản xuất sang làm kinh tế nông nghiệp như vậy nông nghiệp sẽ sạch hơn. Nông nghiệp sạch sẽ là nơi người ta có thể đến để thưởng thức để tham quan. Du lịch kết hợp thì giúp tiêu thụ nông sản sạch ngay tại chỗ một phần".

du lịch
Du lịch xanh ở Việt Nam đang đối mặt với nhiều thách thức. Ảnh: Zing

Chiến lược phát triển du lịch Việt Nam đến năm 2020, tầm nhìn đến năm 2030 đặt ra rằng, để du lịch thật sự đóng vai trò là động lực phát triển kinh tế, ngành du lịch cần tập trung xây dựng hệ thống sản phẩm du lịch chất lượng cao, đặc sắc, đa dạng và đồng bộ; đồng thời nghiên cứu nhu cầu của các đối tượng khách ở nhiều thị trường khác nhau, từ đó xây dựng sản phẩm du lịch có chất lượng, giá trị cao, phát triển thành thương hiệu du lịch nổi tiếng, có khả năng cạnh tranh trong khu vực và quốc tế.

Theo tiến sĩ Trương Sỹ Vinh, Phó Viện trưởng Viện nghiên cứu Phát triển Du lịch thì du lịch xanh ở Việt Nam đang đối mặt với nhiều thách thức:

"Phát triển du lịch chưa gắn với khai thác và sử dụng hiệu quả tài nguyên, chưa gắn với bảo vệ môi trường, chưa tính đến biến đổi khí hậu. Lý do là phát triển du lịch trong một vài năm gần đây là tốc độ quá cao. Ở Việt Nam, du lịch còn mang tính thời vụ rất nhiều. Xu hướng du lịch đại trà, nhiều hoạt động du lịch đã bắt đầu diễn ra ở những khu vực nhạy cảm ở môi trường. Những lý do này dẫn đến sức ép về môi trường rất lớn".

Rõ ràng, khi du lịch được xác định trở thành một trong những ngành kinh tế chủ lực của đất nước thì yêu cầu phát triển du lịch bền vững gắn liền với bảo vệ môi trường, bảo tồn giá trị di sản càng trở nên cấp thiết hơn bao giờ hết.

Muốn thế, mối quan hệ giữa phát triển du lịch và môi trường phải được xử lý hài hòa, hợp lý trên cơ sở ứng xử có trách nhiệm của những bên liên quan mà đi đầu là những cơ quan quản lý du lịch.

Theo nhiều chuyên gia, muốn phát triển du lịch bền vững thì cần phải hoạch định dài hơi, trong đó không chỉ lấy yếu tố lợi nhuận làm mục tiêu mà còn cần tính đến những lợi ích cho tương lai thông qua sử dụng một cách hợp lý, hiệu quả và nhân văn nguồn tài nguyên thiên nhiên, văn hóa mà cha ông để lại, bên cạnh đó môi trường du lịch cũng cần phải được chú trọng, đừng để khách du lịch “một đi không trở lại” chỉ vì rác thải!

ĐBSCL là châu thổ lớn hàng thứ ba được hình thành bởi dòng sông có lưu lượng đứng hàng thứ mười trên thế giới, đó là dòng Mê Kông huyền thoại. Những giá trị cốt lõi của Du lịch ĐBSCL với đặc điểm tự nhiên, hệ sinh thái đất ngập nước, biển đảo Đông - Tây Nam là kết tinh của quá trình lịch sử lao động sáng tạo của bao thế hệ người đồng bằng, văn hóa độc đáo, giàu bản sắc thể hiện qua các lễ hội, làng nghề, di tích văn hóa lịch sử, tạo ra nguồn tài nguyên du lịch nhân văn giá trị.

Tuy nhiên, còn đó biết bao thách thức đặt ra để giải bài toán phát triển du lịch bền vững gắn với trách nhiệm môi trường vì một đồng bằng xanh.

Bên cạnh đó, những đóng góp của người trong cuộc, kinh nghiệm của các chuyên gia chia sẻ, đòi hỏi một cách làm uyển chuyển và sáng tạo khác nhau của các cơ quan hữu quan, nỗ lực để đạt được sự cân bằng trong việc gìn giữ, phát huy giá trị du lịch trong thời gian tới.

Bình luận

Thời tiết các vùng
TP. Hà Nội
18°С
TP. Hồ Chí Minh
29°С
TP. Hạ Long
20°С
Nha Trang
25°С
Vũng Tàu
26,4°С

Đi lại

Tin nổi bật

Giải trí

Kinh doanh

Diễn đàn