ĐANG TẢI DỮ LIỆU...

Đi lại ở Chiang Mai (Bài 2): Ứng dụng chia sẻ xe - Đối đầu hay đối tác? 

Chu Đức
Năm 2017, Grab và các ứng dụng chia sẻ xe tương tự, như Uber, bị đình chỉ hoạt động tại Thái Lan do cáo buộc “phá giá”, lũng đoạn thị trường. Nhưng đến năm 2019, Thái Lan lại có chủ trương bắt tay với Grab nhằm hiện thực hóa “giao thông thông minh”.
Loại hình xe hợp đồng điện tử như Grab hiện không có luật quy định tại Thái Lan. Từ năm 2017, chính phủ nước này coi việc chạy Grab là bất hợp pháp

Prasert Pajaidee (52 tuổi) đánh chiếc Isuzu MU-X chạy lướt đến một con ngõ nhỏ không có tên trên bản đồ Google Map thuộc khu phố Sridonchai Rd, trung tâm Chiang Mai. Nếu là một tay lái Grab mới, phụ thuộc hoàn toàn vào ứng dụng chỉ đường, ông sẽ loay hoay cả tiếng đồng hồ mới tìm được điểm đón khách.

Nhưng Pajaidee vốn là một tài xế taxi, ông đang làm việc part-time bằng Grab. “Thu nhập của tôi từ Grab khoảng 10.000 Bạt/tháng (tức khoảng 7,6 triệu đồng/tháng)”, Prajaidee nói. Ông cũng như nhiều tài xế Grab khác, không coi đây là công việc full-time. Lý do rất đơn giản: Lái Grab bị cấm ở Thái Lan từ năm 2017.

“Nếu bị phát hiện, cảnh sát sẽ phạt bạn rất nặng”, Chaijai-toon, tài xế của một công ty du lịch “kiêm nhiệm” tài xế Grab dcho biết. Cũng bởi hoạt động “ngầm” nên tài xế Grab có thể là bất cứ ai. Grab car ở Chiang Mai không có mào, không có phù hiệu, biển số cũng là màu trắng, chữ đen, giống hệt xe tư nhân (Private Car).

Hay nói cách khác, Grab ở đây đúng nghĩa là một dịch vụ chia sẻ xe. Ai rảnh và có xe rỗng, xe nhàn rỗi có thể bật app Grab lên và đón khách. Không dùng ứng dụng thì chiếc xe trở lại đúng vai trò của nó, như: xe cá nhân, xe hợp đồng, xe du lịch. Nếu du khách Việt Nam qua, sẽ rất bất ngờ khi ứng dụng Grab ở Chiang Mai có cả “Grab Van”, gọi được xe trên 9 chỗ dành cho gia đình hoặc đoàn khách nhiều người.

Mặc dù vậy Grab vẫn rất phổ biến ở Chiang Mai để lấp đầy khoảng trống giao thông công cộng để lại. Thậm chí hiện đã có Grab Van xe trên 9 chỗ và Grab Tuk-tuk

Khi được hỏi, có cuộc chiến nào giữa taxi truyền thống hoặc Song-Thẻo (Red Taxi) với Grab Car hay không, tài xế các bên đều nhún vai lắc đầu. Taxi truyền thống ở Chiang Mai rất nhạt nhòa, không cạnh tranh nổi với các loại hình khác. Trong khi Song-Thẻo cũng không bị bó buộc quá nhiều các quy định. Loại xe này có nhiều tự do, như đón trả khách ở bất cứ đâu trên hành trình; trong trường hợp cụ thể, tài xế Song-Thẻo có thể thỏa thuận đưa khách theo lộ trình riêng và khác với lộ trình thông thường của xe, miễn là trong phạm vi thành phố.

Do mới xuất hiện ở Chiang Mai khoảng 3-4 năm nay, số lượng Grab Car (khoảng trên dưới 1.000 xe) hiện cũng không nhiều bằng Song-Thẻo. Khách hàng mục tiêu của hai loại hình cũng rất khác nhau. Một bên là tầng lớp khách thích tiện nghi, kín đáo; một bên thích trải nghiệm đường phố, tự do và có chất “phượt” hơn.

Do đó, “nước sông không phạm nước giếng”, Grab Car chưa phải là đối thủ tiềm tàng có thể đe dọa vị thế của Song-Thẻo.

Nhưng tương lai có thể sẽ khác; vấn đề là theo hướng nào mà thôi.

Tháng 6/2019, Grab chính thức ký kết hợp tác với chính quyền Chiang Mai để thử nghiệm Grab Tuk-tuk, loại xe chạy điện với khả năng tiết kiệm 80% chi phí nhiên liệu. Theo Phó Thống đốc tỉnh Chiang Mai -Wirun Panthewee, đây là một phần trong nỗ lực hợp pháp hóa ứng dụng gọi xe tại Thái Lan, góp phần giảm 35% việc sử dụng ô tô cá nhân trong 5 năm tới, đồng thời hạn chế ô nhiễm khói bụi.

Tương lai, nếu dự án có hiệu quả, không biết chừng, sẽ tới lượt Grab Song-Thẻo!?

Nhưng dù nhìn theo góc độ nào, xu hướng số hóa giao thông là không thể đảo ngược. Chính phủ Thái Lan trong 2 năm qua đã có sự thích ứng linh hoạt với thời thế, từ thế đối đầu (2017) sang thế hợp tác làm ăn win-win (2019).

Chính phủ Thái Lan đang chuyển từ thế đối đầu sang hợp tác với Grab trong nỗ lực xây dựng giao thông thông minh tại các đô thị lớn

Grab giúp các chính quyền đô thị xây dựng phần mềm, thông minh hóa hệ thống giao thông. Còn chính quyền có thể tận dụng cơ sở dữ liệu khồng lồ về thói quen, nhu cầu du lịch của tệp khách hàng lớn mà hãng có trụ sở Singapore sở hữu. Từ đó, thúc đẩy nền công nghiệp không khói.

Nếu ở một số nơi, phần lớn lái xe Grab được coi là công việc Full-time, thì việc tài xế ở Chiang-Mai chủ yếu chỉ chạy Part-time đã giúp giảm thiểu rất nhiều xung đột và sự phức tạp trong hoạt động của loại hình này. Thứ nhất, không có sự đối đầu gay gắt giữa các tài xế của các loại hình vận tải khách.

Thứ hai, Grab trở về bản chất đúng nghĩa ban đầu là ứng dụng chia sẻ xe, lợi ích nhiều hơn là mặt tiêu cực cho bức tranh giao thông ở Chiang Mai. Việc tận dụng xe nhàn rỗi sau quá trình “lạm phát” ô tô ở thành phố này đang phát huy tác dụng.

Thứ ba, thực tế này giúp cách tiếp cận của chính quyền đơn giản và chuẩn xác hơn- đó là bắt tay cùng phát triển, nâng cao thu nhập cho tài xế, cải thiện chất lượng không khí, thay vì bảo hộ các loại hình được cho là “truyền thống”.

Việc đẩy mạnh giao thông công cộng, mà trước tiên là đề án Xe buýt thông minh ở nội đô là minh chứng cho thấy, Grab đang góp phần “thúc đẩy” chính quyền Chiang Mai quan tâm nhiều hơn tới hệ thống giao thông công cộng vốn khá nghèo nàn của mình.

Hoạt động ngầm, chưa hợp pháp hóa, bị coi là “tội đồ” ở Chiang Mai nói riêng và Thái Lan nói chung, nhưng có vẻ, các ứng dụng chia sẻ xe như Grab đang ở rất gần cột mốc có một danh phận rõ ràng trên bản đồ giao thông ở xứ sở chùa Vàng./

Kỳ cuối: Giao thông nhân văn, đáng học hỏi ở Chiang Mai

Bình luận

Thời tiết các vùng
TP. Hà Nội
25°С
TP. Hồ Chí Minh
27°С
TP. Hạ Long
25°С
Nha Trang
25°С
Vũng Tàu
26,5°С

Đi lại

Đô thị

Giải trí

Kinh doanh

Diễn đàn