ĐANG TẢI DỮ LIỆU...

Kế hoạch tổ chức các tuyến minibus tại Hà Nội 

VOVGT - Liên quan đến chủ đề "Minibus với đô thị Việt Nam", Kênh VOVGT giới thiệu bài viết của ông Vũ Văn Viện, Giám đốc Sở GTVT Hà Nội về vấn đề này.

Xe minibus ở một số nước châu Âu. Ảnh: Saves

Khái niệm về minibus

Hiện không có quy định rõ và thống nhất về loại hình minibus giữa các quốc gia. Theo định nghĩa chung nhất (tại từ điển quốc tế wikipedia) minibus hay microbus là loại hình chở người có số chố ngồi ít hơn xe minivan (bán tải) nhưng ít hơn xe buýt cỡ lớn. Tại Anh, từ “minibus” sử dụng cho xe chở khách có sức chứa từ 8-30 chỗ.

Cơ sở pháp lý để triển khai loại hình minibus tại Hà Nội

Khoản 2 Điều 16 Nghị định 86/2014/NĐ-CP ngày 10/9/2014 của Chính phủ về kinh doanh và điều kiện kinh doanh vận tải bằng xe ô tô quy định: “2. Xe buýt phải có sức chứa từ 17 hành khách trở lên. Vị trí, số chỗ ngồi, chỗ đứng cho hành khách và các quy định kỹ thuật khác đối với xe buýt theo tiêu chuẩn kỹ thuật do Bộ Giao thông vận tải ban hành. Đối với hoạt động kinh doanh vận tải hành khách bằng xe buýt trên các tuyến có hành trình bắt buộc phải qua cầu có trọng tải cho phép tham gia giao thông từ 05 tấn trở xuống hoặc trên 50% lộ trình tuyến là đường cấp IV trở xuống (hoặc đường bộ đô thị có mặt cắt ngang từ 07 mét trở xuống) được sử dụng xe ô tô có trọng tải thiết kế từ 12 đến dưới 17 hành khách.”

- Tại điểm C Khoản 1 Điều 13 Dự thảo Nghị định về kinh doanh và điều kiện kinh doanh vận tải bằng xe ô tô đang được Bộ Giao thông vận tải trình Thủ tướng Chính phủ quy định

”c) Xe buýt phải có sức chứa từ 12 chỗ (kể cả người lái xe) trở lên và có niên hạn sử dụng không quá 20 năm (tính từ ngày sản xuất) đối với xe ô tô sản xuất để chở người;”

- Tại điểm a Mục 1 Phần III. Giải pháp nâng cao chất lượng VTHKCC bằng xe buýt đến năm 2020 Quyết định số 3446/QĐ-BGTVT ngày 04/11/2016 của Bộ Giao thông vận tải phê duyệt Đề án nâng cao chất lượng vận tải hành khách công cộng bằng xe buýt đến năm 2020

“a) Điều chỉnh mạng lưới VTHKCC bằng xe buýt tại các tỉnh, thành phố theo hướng mở rộng phạm vi phục vụ. Ưu tiên đầu tư các tuyến buýt chuyên biệt phục vụ nhu cầu đi lại đặc thù (buýt kết nối sân bay, buýt bến nối bến, buýt du lịch, mini buýt v.v...). Đảm bảo mật độ bao phủ của mạng lưới VTHKCC bằng xe buýt đạt tiêu chí trong phạm vi 500 m người dân có thể tiếp cận sử dụng xe buýt (đạt tỷ lệ khoảng 70% tại khu vực trung tâm thành phố Hà Nội, thành phố Hồ Chí Minh và khoảng 40% tại khu vực trung tâm các thành phố Hải Phòng, Đà Nẵng, Cần Thơ).”

Sự cần thiết của việc triển khai minibus

Tại Hà Nội, việc phát triển loại hình minibus vào thời điểm này rất cần được xem xét căn cứ vào định hướng phát triển vận tải hành khách công cộng bằng xe buýt, dựa trên thực tiễn về hạ tầng giao thông và đặc điểm nhu cầu đi lại của cư dân Hà Nội.

Về định hướng phát triển vận tải hành khách công cộng tại Thủ đô, Tại nhiều chương trình kế hoạch và các đề án quan trọng của Thành phố (Chương trình 06 của Thành ủy, Đề án quản lý phương tiện giao thông đường bộ) việc phát triển vận tải hành khách công cộng (VTHKCC) được coi là giải pháp quan trọng để hạn chế sử dụng phương tiện cá nhận, giảm ùn tắc giao thông, giảm ô nhiễm môi trường. Theo đó, VTHKCC bằng xe buýt phải được phát triển mạng lưới, đa dạng hóa các loại hình tuyến và cải thiện chất lương dịch vụ, thu hút mạnh mẽ hơn nữa người đi xe để tăng mức độ đáp ứng nhu cầu từ gần 14% hiện nay lên đến 20% vào những năm 2020.

Xe buýt lớn di chuyển khó khăn trên đường Trần Cung, Hà Nội. Ảnh: Tuổi trẻ

Về nhu cầu, hiện tại VTHKCC mới chỉ đáp ứng gần 14% nhu cầu đi lại thu hút chủ yếu hành khách ở gần các hành lang có xe buýt trong phạm vi đi bộ trên dưới 500m. Theo thống kê hiện có trên 60% hành khách sử dụng xe buýt tiếp cận xe buýt ở cư ly này. Phần còn lại, hầu hết cư dân ở các tuyến đường chưa có xe buýt hoặc ở các khu vưc có cự ly tiếp cận trên 500m chưa sử dụng được xe buýt, rất cần có dịch vụ mở rộng ra các tuyến đường và các khu vực này.

Về hạ tầng, hiện tại 115 tuyến xe buýt trong mạng lưới đang hoạt động trên các tuyến đường đô thị hoặc quốc lộ có chiều rộng từ 7m trở lên (đủ để xe buýt hoạt động 2 chiều). Hà Nội hiện nay còn rất nhiều tuyến đường có chiều rộng dưới 7m và các tuyến đường nội bộ tại các khu đô thị, khu tập thể, các tuyến đường thuôc khu phố cổ, phố cũ không có xe buýt hoạt động; vì vậy cần phải xem xét để thiết lập các tuyến buýt sử dụng xe nhỏmới có thể tiếp cận tới các khu vực này.

Những khu vực có thể triển khai loại hình minibus

Mục đích tổ chức các tuyến minibus là để thu gom, trung chuyển hành khách từ các khu vực đường có mặt cắt ngang hẹp, các khu đô thị ra các trục chính của hệ thống xe buýt của thành phố. Việc đưa vào hoạt động các xe minibus sẽ góp phần cải thiện dịch vụ, giảm khoảng cách đi bộ từ nhà đến trạm xe buýt, tạo thuận lợi cho người dân tiếp cận dịch vụ xe buýt.

Những khu vực phù hợp cần quan tâm triển khai loại hình minibus là gần 100 khu đô thị, khu tập thể (Ví dụ: Times City, Splendora, An Khánh, Ciputra, Việt Hưng, Văn Quán, Sài Đồng, Đặng Xá, Mỹ Đình, Pháp Vân – Tứ Hiệp....); các khu phố cũ, phố cổ thuộc 4 quận nội thành có các lộ trình nhỏ hẹp (Ví dụ Nguyễn Huy Tưởng, Hạ Đình, Lương Thế Vinh, Chiến Thắng, Khương Trung, Phúc Diễn, Vũ Ngọc Phan, Hoàng Ngọc Phách, Nguyên Hồng, Thành Công, Trích Sài, các tuyến đường mới mở ven sông Lừ, Quảng An,... ).

Xe buýt hoạt động trên đường Nguyễn Chí Thanh, Hà Nội. Ảnh: Kinh tế đô thị

Nguyên tắc mở các tuyến minibus

- Có nhu cầu đi lại nhân dân

- Đặc điểm tuyến: là tuyến buýt gom, ngang (dạng xương cá để gom khách cho các tuyến vận tải khối lớn như BRT, đường sắt đô thị; tiếp cận các khu dân cư; các khu phố nhỏ …)

- Hạ tầng tuyến: tuyến có hành trình bắt buộc phải qua cầu có trọng tải cho phép tham gia giao thông từ 05 tấn trở xuống hoặc trên 50% lộ trình tuyến là đường cấp IV trở xuống (hoặc đường bộ đô thị có mặt cắt ngang từ 07 mét trở xuống)

- Cự ly tuyến từ 510 km

- Phương tiện sử dụng trên tuyến: xe ô tô có trọng tải thiết kế từ 12 đến 16 hành khách

Dự kiến dịch vụ cơ bản cho các tuyến minibus

Về phương tiện, sử dụng các xe cỡ nhỏ từ 12 đến 16 hành khách, ưu tiên lựa chọn các loại phương tiện thân thiện với môi trường, sử dụng nhiên liệu sạch vì đây là các khu vực nhỏ hẹp cần hạn chế tối đa phát thải độc hại.

Về tần suất hoạt động, sẽ bố trí tần suất phù hợp với nguyên tắc hành khách không phải chờ đợi quá lâu để chuyển sang tuyến buýt khác để không kéo dài thời gian chuyến đi.

Giá vé trên các tuyến minibus cũng sẽ được nghiên cứu, đề xuất mức giá hợp lý phù hợp với những chuyến đi có cự ly ngắn, đảm bảo có thể cạnh tranh với các loại hình vận tải hành khách khác: xe ôm, grabbike.... và thấp hơn so với xe buýt thông thường. Sẽ hướng tới giá vé ở mức tương đương với giá vé gửi xe máy của người dân tại các điểm trông giữ xe do vậy sẽ có thể thu hút người dân chuyển từ xe máy sang sử dụng phương tiện công cộng.

Các tuyến minibus cũng bố trí các điểm dừng đỗ hợp lý, được thiết kế riêng cho phù hợp với các tuyến đường nhỏ, hẹp không có vỉa hè.

Kế hoạch triển khai minibus cho giai đoạn 2018-2020

Với đặc điểm Thành phố Hà Nội có nhiều khu vực phù hợp để triển khai loại hình minibus như đã nêu trên, dự kiến nhu cầu triển khai loại hình minibus trong giai đoạn tới là rất lớn.

Dự kiến giai đoạn 2018-2020 có thể sẽ triển khai khoảng 30 tuyến minibus, trong đó: khu vực phố cổ, phố cũ khoảng 10 tuyến; các trục đường mặt cắt ngang nhỏ thuộc quận Thanh Xuân, Hà Đông khoảng 05 tuyến; tới các khu đô thị khoảng 15 tuyến. Nhu cầu về phương tiện xe minibus trong giai đoạn này khoảng 300 ÷ 400 xe.

Để đưa các tuyến minibus vào khai thác cần hoàn thiện cơ chế áp dụng cho loại hình VTHKCC mới này bao gồm tiêu chí về phương tiện; đơn giá định mức chi phí vận hành; phương án vé; phương án về cơ sở hạ tầng.

Trong năm 2018, Sở GTVT sẽ khảo sát về nhu cầu, hạ tầng tại các khu vực dự kiến triển khai minibus để xây dựng cụ thể kế hoạch mở tuyến để trình UBND Thành phố xin ý kiến chỉ đạo.

Thời tiết các vùng
TP. Hà Nội
32°С
TP. Hồ Chí Minh
30°С
TP. Hạ Long
32°С
Nha Trang
32°С
Vũng Tàu
28,6°С

Đi lại

Đô thị

Giải trí

Kinh doanh

Diễn đàn